مطالعه و شناسایی سلول‌های زایای اولیه در گناد جنین قرقاول ماده (Phasianus colchicus) با استفاده از تکنیک‌های مختلف بافت‌شناسی

نویسندگان

1 استاد گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشجوی دکتری تخصصی بافت‌شناسی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22055/ivj.2023.407474.2597
چکیده

    هدف از این تحقیق شناسایی و بررسی حضور سلول‌های زایای اولیه در سنین مختلف جنینی در بافت تخمدان قرقاول بود.  این سلول­ها تنها سلول‌های در حال رشد رویان هستند که توانایی انتقال اطلاعات ژنتیکی از طریق گامتوژنز به نسل بعدی را دارند.  به منظور مطالعه در این خصوص، پرندگان به دلیل ویژگی­ های رشدی خود ارزش فوق­ العاده ­ای دارند.  از طرفی قرقاول از جمله پرندگانی است که دارای خواص بسیار مفیدی است اما متأسفانه این گونه نادر در خطر انقراض قرار دارد.  در این مطالعه، تعداد 28 عدد تخم نطفه­ دار قرقاول مورد استفاده قرار گرفت و گنادهای جنین ماده با توجه به عدم تقارن آن­ها متمایز و در روزهای 24-9 جنینی استخراج شدند.  مقاطع بافتی به صورت سریال سکشن تهیه شدند و شناسایی سلول­های زایای اولیه با استفاده از رنگ ­آمیزی­ های هماتوکسیلین–ائوزین، پریودیک اسید شیف و همچنین تهیه مقاطع نیمه نازک و رنگ ­آمیزی آن­ها با تولوئیدین بلو انجام گرفت.  سپس با استفاده از تکنیک­ های استریولوژی، تعداد، حجم سلول و حجم هسته سلول‌های زایای اولیه محاسبه گردید.  سلول‌های زایای اولیه در برش­های پارافینی و رزینی در روزهای 9 تا 14 جنینی به دلیل ویژگی‌های خاص شامل اندازه بزرگ هسته و سیتوپلاسم کم شناسایی شدند.  ضمناً پاسخ این سلول­ها در تمام سنین به رنگ ­آمیزی پاس منفی بود.  با توجه به نتایج مربوط به مطالعه استریولوژی، مشخص شد با افزایش سن از تعداد سلول­های زایای اولیه کاسته می­شود به طوری که در 18 روزگی این سلول­ها مشاهده نشدند.  در حالی که حجم سلول­های زایای اولیه و حجم هسته این سلول­ها با افزایش سن افزایش یافته بود.  یافته‌های این مطالعه نشان داد که سلول‌های زایای اولیه در بافت تخمدان جنین‌های قرقاول در تمام سنین آزمایش‌ شده به رنگ­ آمیزی پریودیک اسید شیف پاسخ منفی دادند در حالی که مشخص شد رنگ ­آمیزی هماتوکسیلین و ائوزین و استفاده از مقاطع نیمه نازک برای تشخیص میکروسکوپیک این سلول­ها مناسب هستند.  از نظر مورفولوژی این سلول در قرقاول تفاوت خاصی با سایر پرندگان نداشت اما از نظر هیستوشیمی پاسخ این سلول به رنگ ­آمیزی پریودیک اسید شیف منفی بود که با بعضی از گونه ­های پرندگان متفاوت است.