مطالعه و شناسایی سلولهای زایای اولیه در گناد جنین قرقاول ماده (Phasianus colchicus) با استفاده از تکنیکهای مختلف بافتشناسی
نویسندگان
1 استاد گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 دانشجوی دکتری تخصصی بافتشناسی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22055/ivj.2023.407474.2597چکیده
هدف از این تحقیق شناسایی و بررسی حضور سلولهای زایای اولیه در سنین مختلف جنینی در بافت تخمدان قرقاول بود. این سلولها تنها سلولهای در حال رشد رویان هستند که توانایی انتقال اطلاعات ژنتیکی از طریق گامتوژنز به نسل بعدی را دارند. به منظور مطالعه در این خصوص، پرندگان به دلیل ویژگی های رشدی خود ارزش فوق العاده ای دارند. از طرفی قرقاول از جمله پرندگانی است که دارای خواص بسیار مفیدی است اما متأسفانه این گونه نادر در خطر انقراض قرار دارد. در این مطالعه، تعداد 28 عدد تخم نطفه دار قرقاول مورد استفاده قرار گرفت و گنادهای جنین ماده با توجه به عدم تقارن آنها متمایز و در روزهای 24-9 جنینی استخراج شدند. مقاطع بافتی به صورت سریال سکشن تهیه شدند و شناسایی سلولهای زایای اولیه با استفاده از رنگ آمیزی های هماتوکسیلین–ائوزین، پریودیک اسید شیف و همچنین تهیه مقاطع نیمه نازک و رنگ آمیزی آنها با تولوئیدین بلو انجام گرفت. سپس با استفاده از تکنیک های استریولوژی، تعداد، حجم سلول و حجم هسته سلولهای زایای اولیه محاسبه گردید. سلولهای زایای اولیه در برشهای پارافینی و رزینی در روزهای 9 تا 14 جنینی به دلیل ویژگیهای خاص شامل اندازه بزرگ هسته و سیتوپلاسم کم شناسایی شدند. ضمناً پاسخ این سلولها در تمام سنین به رنگ آمیزی پاس منفی بود. با توجه به نتایج مربوط به مطالعه استریولوژی، مشخص شد با افزایش سن از تعداد سلولهای زایای اولیه کاسته میشود به طوری که در 18 روزگی این سلولها مشاهده نشدند. در حالی که حجم سلولهای زایای اولیه و حجم هسته این سلولها با افزایش سن افزایش یافته بود. یافتههای این مطالعه نشان داد که سلولهای زایای اولیه در بافت تخمدان جنینهای قرقاول در تمام سنین آزمایش شده به رنگ آمیزی پریودیک اسید شیف پاسخ منفی دادند در حالی که مشخص شد رنگ آمیزی هماتوکسیلین و ائوزین و استفاده از مقاطع نیمه نازک برای تشخیص میکروسکوپیک این سلولها مناسب هستند. از نظر مورفولوژی این سلول در قرقاول تفاوت خاصی با سایر پرندگان نداشت اما از نظر هیستوشیمی پاسخ این سلول به رنگ آمیزی پریودیک اسید شیف منفی بود که با بعضی از گونه های پرندگان متفاوت است.