بررسی ترجمۀ ضربالمثلهای کهن پارسی: ارتقاء مدل بیکمن و کالو از رهگذر فرهنگ امثال سخن انوری
نویسندگان
1 استادیار ترجمه، گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکدۀ زبانهای خارجی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.30465/cpl.2022.6920چکیده
ترجمۀ ضربالمثل امری چالشبرانگیز است. جستار حاضر با تمرکز بر ضربالمثلهای کلاسیک فارسی موجود در فرهنگ امثال سخن انوری (1384)، در پی بررسی مؤثرترین راهبردهای ترجمه ضربالمثل است. برای نیل به این هدف، ابتدا مثلهایی از پیکرۀ مذکور بصورت تصادفی استخراج و ترجمه معنایی-تحتالفظی آنها نگاشته شد. سپس، با جستجو در دوفرهنگ تکزبانۀ انگلیسی فرهنگ امثال آکسفورد و امثال آمریکایی، تلاش شد برای هر یک، معادلهای بومی-منظورشناختی یافت شود. مدل بهکار رفته در این نوشتار، بر اساس راهبردهای پیشنهادی بیکمن و کالو (1974) است. طبق یافتهها، به-کارگیری راهکارهای تلفیقی، از کارآمدترین راهبردهای ترجمه ضربالمثل است. در این میان، راهبرد «جایگزینی با معادل بومی» و کاربرد ترجمه تحتالفظی در پرانتز یا پانویس، جزو مؤثرترین راهبردها معرفی شده است، زیرا علاوه بر فراهم آوردنِ اطلاعات فرهنگ-محور برای مخاطبان، سبب درکِ روشنِ مفهوم ضربالمثل نیز میشود. همچنین، در این پژوهش راهبرد جدیدی به نام «جایگزینسازی» ارائه شده است.
