روندیابی تغییرات حرارتی سطوح نواحی شهر تهران

نویسندگان

1 گروه شهرسازی دانشکده هنر و معماری دانشگاه تربیت مدرس- ایران

2 گروه شهرسازی دانشکده فنی- مهندسی کبودرآهنگ دانشگاه بوعلی سینا- ایران

doi
چکیده

حرارت سطوح شهری (LST) متغیر کلیدی برای کنترل ارتباط بین شار حرارت تابشی، نهفته و محسوس است. تحلیل و درک پویایی این حرارت و همچنین شناسایی ارتباط آن با تغییرات با منشاء فعالیت‌های انسانی برای پیش‌بینی تغییرات محیطی و نهایتا سیاستگذاری شهری الزامی است. در همین راستا جهت تحلیل روندیابی تغییرات حرارتی سطوح در اثر تحولات شهرنشینی و شهرسازی شهر تهران بین سال‌های 94-1382 مورد پژوهش واقع شده است. تصاویر ماهواره‌ای بدون پوشش ابری و صاف کلان‌شهر تهران توسط ماهواره‌ Landsat8 برای مرداد ماه سال 1394 و ماهواره‌ Aster برای مرداد ماه سال 1382 به کمک نرم‌افزار Envi و از طریق الگوریتم‌های مختلف در سنجش از دور به الگوهای فضایی میزان حرارت سطوح شهر تهران تبدیل شده است. نتایج نشان می‌دهد در طی تقریبا یک دهه‌ اخیر کمینه‌ حرارت سطح و میانگین حرارت سطح به ترتیب c̊ 67/3 و افزایش c̊ 47/0 افزایش یافته است. همچنین بین حرارت سطح مناطق 22 گانه‌ کلان‌شهر تهران در سال 1382 و 1394 به مقدار 6/0 همبستگی فضایی وجود دارد. این بدان معناست که در 40% از مساحت شهر تهران طی تقریبا یک دهه‌ اخیر الگوی حرارت سطوح شهر تغییر یافته است. از دیگر نتایج پژوهش می‌توان به خروجی آزمون من- کندال در شناسایی روند تغییرات حرارتی سطوح شهری و نقاط پر تغییر اشاره کرد، که نشان‌دهنده‌ تغییرات در کالبد و سیاست‌های برنامه‌ریزی شهری در حوزه‌ غربی شهر تهران به‌ویژه در مناطق 5 ، 22 و قسمت شرقی منطقه‌ 21 می‌باشد.