تأثیر فرمولاسیون (قطر ذرات) واکسن غیرفعال دوگانه (AI+ND) بر پایداری و ایمنی‌زایی آن در جوجه‌های SPF و گوشتی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته میکروب‌شناسی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 استادیار گروه بیماری‌های طیور مؤسسه تحقیقات سرم و واکسن‌سازی رازی، شعبه شیراز، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران

3 استاد گروه بهداشت دام، طیور و آبزیان، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 دانش‌آموخته بیماری‌های طیور، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

5 دانش‌آموخته بیماری‌های طیور، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22055/ivj.2024.413696.2617
چکیده

    روغن­های معدنی متداول­ترین اجوآنت­هایی هستند که در ساخت واکسن­های بر پایه امولسیون آب در روغن برای ایجاد پاسخ مناسب و طولانی آنتی­بادی علیه آنتی­ژن واکسن در پرندگان استفاده می­شوند.  خصوصیات ساختاری واکسن از قبیل اندازه ذرات و فرمولاسیون آن بر پایداری و ایمنی­زایی نیازمند بررسی و اطلاعات بیش­تری است تا تولیدکنندگان واکسن بتوانند محصولات خود را طبق شیوه­های کارآمد­تری تولید کنند.  در این مطالعه، تأثیر قطرذرات واکسن امولسیون آب در روغن بر دو عامل پایداری و ایمنی­زایی، مورد بررسی قرار گرفت.  امولسیون­های مختلفی از واکسن بر اساس زمان­های مختلف هموژنیزاسیون توسط آنتی­ژن­های ویروس آنفلوانزا H9N2 و ویروس نیوکاسل V4 تکثیر شده در تخم­مرغ جنین­دار 9 روزه و اجوآنت مونتاناید ساخته شد.  سه واکسن فرموله شده (واکسن­های A، B و C به ترتیب 3، 6 و 12 دقیقه هموژن کردن) به همراه دو نمونه خارجی (واکسن­های D و E به ترتیب واکسن­های دوگانه کشته آنفلونزا-نویکاسل شرکت ایزو و سوا) متداول در بازار در جوجه­های عاری از بیماری خاص (SPF) و جوجه گوشتی از جهت میزان و مدت تولید آنتی­بادی، مورد ارزیابی قرار گرفت.  میزان دوز تزریقی واکسن­ها، 2/0 میلی­لیتر در نظر گرفته شد.  در روزهای 7، 14 و 21 بعد از واکسیناسیون، میزان عیار آنتی­بادی توسط مهار هماگلوتیانسیون (HI) سنجش شد میزان آنتی­بادی ضد ویروس نیوکاسل در جوجه­های SPF، در واکسن­های B و C در روزهای 7 و 21 بعد از واکسیناسیون از سایر گروه­ها به صورت معنی­داری بیش­تر بود.  اما تفاوت معنی­داری بین سایر گروه­ها مشاهده نشد.  میزان آنتی­بادی ضد ویروس نیوکاسل در جوجه­های گوشتی در گروه­های B و C در روز 7 و 21 و در گروه E در روز 21  به صورت معنی­داری بیش­تر از سایر گروه­ها بود.  میزان آنتی­بادی سرم علیه ویروس آنفلوانزا جوجه­های SPF در گروه C، نسبت به سایر گروه­ها به طور معنی­دار، بیش­تر بود.  میزان تیتر آنتی­بادی (آنفلوانزا) در روزهای 7 و 14 بعد از واکسیناسیون، به جز گروه D، در سایر گروه­ها تفاوت معنی­داری نداشت.  میزان ایمنی­زایی واکسن در زمان­های بیش­تر هموژنیزاسیون، بالا­تر بود.  بر اساس داده­های حاصل، افزایش زمان هموژنیزاسیون، ذرات امولسیون با قطر کوچک­تری تولید می­کند که در تولید سریع­تر آنتی­بادی، مؤثر است.  قطر کوچک­تر ذرات واکسن باعث پاسخ سریع و مناسب سیستم ایمنی می­شود که میزان ایمنی­زایی در جوجه­های SPF و گوشتی را افزایش می­دهد.