تأثیر فرمولاسیون (قطر ذرات) واکسن غیرفعال دوگانه (AI+ND) بر پایداری و ایمنیزایی آن در جوجههای SPF و گوشتی
نویسندگان
1 دانشآموخته میکروبشناسی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 استادیار گروه بیماریهای طیور مؤسسه تحقیقات سرم و واکسنسازی رازی، شعبه شیراز، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران
3 استاد گروه بهداشت دام، طیور و آبزیان، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
4 دانشآموخته بیماریهای طیور، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
5 دانشآموخته بیماریهای طیور، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.22055/ivj.2024.413696.2617چکیده
روغنهای معدنی متداولترین اجوآنتهایی هستند که در ساخت واکسنهای بر پایه امولسیون آب در روغن برای ایجاد پاسخ مناسب و طولانی آنتیبادی علیه آنتیژن واکسن در پرندگان استفاده میشوند. خصوصیات ساختاری واکسن از قبیل اندازه ذرات و فرمولاسیون آن بر پایداری و ایمنیزایی نیازمند بررسی و اطلاعات بیشتری است تا تولیدکنندگان واکسن بتوانند محصولات خود را طبق شیوههای کارآمدتری تولید کنند. در این مطالعه، تأثیر قطرذرات واکسن امولسیون آب در روغن بر دو عامل پایداری و ایمنیزایی، مورد بررسی قرار گرفت. امولسیونهای مختلفی از واکسن بر اساس زمانهای مختلف هموژنیزاسیون توسط آنتیژنهای ویروس آنفلوانزا H9N2 و ویروس نیوکاسل V4 تکثیر شده در تخممرغ جنیندار 9 روزه و اجوآنت مونتاناید ساخته شد. سه واکسن فرموله شده (واکسنهای A، B و C به ترتیب 3، 6 و 12 دقیقه هموژن کردن) به همراه دو نمونه خارجی (واکسنهای D و E به ترتیب واکسنهای دوگانه کشته آنفلونزا-نویکاسل شرکت ایزو و سوا) متداول در بازار در جوجههای عاری از بیماری خاص (SPF) و جوجه گوشتی از جهت میزان و مدت تولید آنتیبادی، مورد ارزیابی قرار گرفت. میزان دوز تزریقی واکسنها، 2/0 میلیلیتر در نظر گرفته شد. در روزهای 7، 14 و 21 بعد از واکسیناسیون، میزان عیار آنتیبادی توسط مهار هماگلوتیانسیون (HI) سنجش شد میزان آنتیبادی ضد ویروس نیوکاسل در جوجههای SPF، در واکسنهای B و C در روزهای 7 و 21 بعد از واکسیناسیون از سایر گروهها به صورت معنیداری بیشتر بود. اما تفاوت معنیداری بین سایر گروهها مشاهده نشد. میزان آنتیبادی ضد ویروس نیوکاسل در جوجههای گوشتی در گروههای B و C در روز 7 و 21 و در گروه E در روز 21 به صورت معنیداری بیشتر از سایر گروهها بود. میزان آنتیبادی سرم علیه ویروس آنفلوانزا جوجههای SPF در گروه C، نسبت به سایر گروهها به طور معنیدار، بیشتر بود. میزان تیتر آنتیبادی (آنفلوانزا) در روزهای 7 و 14 بعد از واکسیناسیون، به جز گروه D، در سایر گروهها تفاوت معنیداری نداشت. میزان ایمنیزایی واکسن در زمانهای بیشتر هموژنیزاسیون، بالاتر بود. بر اساس دادههای حاصل، افزایش زمان هموژنیزاسیون، ذرات امولسیون با قطر کوچکتری تولید میکند که در تولید سریعتر آنتیبادی، مؤثر است. قطر کوچکتر ذرات واکسن باعث پاسخ سریع و مناسب سیستم ایمنی میشود که میزان ایمنیزایی در جوجههای SPF و گوشتی را افزایش میدهد.