فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

    عقرب همی‌اسکورپیوس‌لپتوروس به عنوان خطرناک‌ترین عقرب در مناطق جنوب و جنوب غربی ایران شناخته شده است.  این عقرب می­تواند موجب بیماری و حتی مرگ در انسان و حیوانات شود.  هدف از انجام این مطالعه بررسی اثرات متابولیک و اندوکرین فراکسیون­های مختلف سم عقرب همی‌اسکورپیوس‌لپتوروس بود.  برای این منظور سم عقرب به روش شوک الکتریکی استحصال و پس از جداسازی فاز محلول به کمک کروماتوگرافی ستونی توسط ژل سفادکس G-50، تعداد 6 فراکسیون بر اساس جذب نوری در طول موج nm 280 جداسازی شد.  سپس 72  سر رت نر نژاد ویستار در 8 گروه مساوی شامل  کنترل (NS)، سم خام (µg/kg 1000)،  فراکسیون­های  I(µg/kg 1۲0)،  II(µg/kg ۴۳۰)،  III(µg/kg ۸۰)،  IV(µg/kg ۱۸۰)، V (µg/kg ۶۰) و VI(µg/kg 1۳0) تقسیم و طبق مقادیر فوق به ترتیب با سرم فیزیولووژی، سم خام و فراکسیون­های مختلف از طریق داخل صفاقی مورد تزریق قرار گرفتند.  آنگاه در زمان 1، ۳، ۲۴ و ۷۲ ساعت پس از تزریق، غلظت گلوکز به روش آنزیمی و مقادیر هورمون‌های انسولین، گلوکاگون و کورتیزول به روش الیزا با استفاده از کیت­های اختصاصی رت مورد سنجش قرار گرفت. نتایج نشان داد تزریق سم خام و تمامی فراکسیون­ها موجب افزایش معنی­دار گلوکز نسبت به گروه کنترل گردید.  همچنین افزایش معنی­دار کورتیزول و گلوکاگون متعاقب تزریق در سم خام و فراکسیون­های II و VI مشاهده گردید. همچنین میانگین انسولین در گروه­های دریافت کننده سم خام و  فراکسیون­های II  و VI کاهش معنی­داری را نشان داد. این یافته ­ها نشان داد که تزریق فراکسیون­های مختلف سم عقرب همی‌اسکورپیوس‌لپتوروس می­تواند  با اثر بر هورمون های تنظیم کننده گلوکز روند متابولیسم را تحت تأثیر قرار داده و موجب تغییراتی در فرآیندهای متابولیسمی شود.  شناسایی این اثرات با توجه به اثرات وسیع این هورمون­ها در متابولیسم و همچنین تغییرات ناشی از فراکسیون­های سم می­تواند به درشناسایی هر چه دقیق­تر مکانیسم­های سمیت و نیز اتخاذ روش­های درمانی اختصاصی در موارد عقرب گزیدگی کمک کننده و مفید باشد.