فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قصّة حسین‌کرد شبستری از منابع داستانی عصر صفوی و دارای مضمونی عامیانه ـ حماسی است. این داستان سرگذشت پهلوانان (عیّاران) عصر شاه عباس صفوی (۹۹۶ـ۱۰۳۸ ه ق.) را روایت می‌کند. داستان در زمینة تاریخی اختلافات ایران با عثمانی‌ها، ازبکان و گورکانیان هند روایت شده است. دو محور اصلی این داستان، متشکل از درک و دریافت قهرمان‌های ملّی از ضرورت پاسداشت وطن در برابر تعرّض بیگانگان و حفظ و صیانت از پادشاهی صفویه است. ویژگی مشترک این دو محور مفهومی در داستان، اتّصال‌ به مذهب تشیع و سرزمین ایران است. این مقاله با استفاده از الگوی طبقه‌بندی عناصر داستان‌های عامیانة پراپ در صدد تحلیل و بررسی چگونگی شکل‌گیری و بازتاب داعیه‌های سیاسی، مذهبی و فرهنگی صفویان در ذهنیت عامه است. این تحقیق مشخص می‌کند که داستان حسین‌کرد منعکس‌کنندة ذهنیت عامة مردم از دین، مذهب، ملّیت و هویت ایرانی در عصر صفوی است.