کاوشی بر پیشایندهای چیره‌دستی سازمانی(مورد مطالعه: شرکت بیمه البرز)

نویسندگان

1 استاد، گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 پژوهشگر پسادکتری، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

doi
10.22111/jmr.2025.48282.6170
چکیده

 چیره‌دستی سازمانی یکی از ایده‌های قابل توجه مدیریت است که موفقیت بلندمدت یک سازمان را به توانایی آن در بهره‌برداری از قابلیت‌های فعلی‌ و کشف همزمان شایستگی‌های اساسی جدید مرتبط می‌داند. با این وجود، چالش‌ نسبتاً پیچیده‌ای برای سازمان‌ها به شمار می‌آید، چراکه ایجاد تعادل میان الزامات متضاد تحقق آن، نیاز به بررسی و شناخت زمینه‌های شکل‌گیری‌اش دارد. پژوهش حاضر درصدد است تا پیشایندهای چیره‌دستی سازمانی را در شعبات شرکت بیمه البرز به روش کیفی شناسایی نماید. از مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته با نمونه‌گیری هدفمند و معیار توقف اشباع نظری برای گردآوری اطلاعات، و روش تحلیل مضمون برای شناخت الگوی آن‌ها استفاده شده است. با کدگذاری داده‌های بدست آمده و شناخت مضامین، الگوی ارتباطی آن‌ها به صورت مدل ترسیم شد و با روش‌های متعدد، پایایی و روایی مضامین استخراجی مورد بررسی و تائید قرار گرفت. نتایج حاکی از 45 مضمون پایه، 12 مضمون سازمان‌دهنده و  5 مضمون فراگیر؛ مدیریت چند وجهی، منابع انسانی چند وجهی، معماری چند وجهی، محیط داخلی چند وجهی و وجوه محیط خارجی، اثرگذار بر چیره‌دستی سازمانی است، که به‌کارگیری آن‌ها زمینه‌ی تحقق یک سازمان چیره‌دست را فراهم و موجب دست‌یابی به مزیت رقابتی و حفظ آن در بلندمدت می‌شود.