تأثیر ابعاد سرمایه اجتماعی و شناخت اجتماعی بر تمایل افراد به اشتراک‌گذاری دانش

نویسندگان

1 مربی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، ایلام، ایران.

2 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، ایران

doi
10.22034/jkrs.2026.20859
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی و شناخت اجتماعی بر تمایل به اشتراک‌گذاری دانش در میان کارکنان موزه ملی ایران انجام شده است.روش‌شناسی‌: این مطالعه از نوع کاربردی و با رویکرد توصیفی–پیمایشی انجام گرفت. جامعه آماری شامل کلیه کارکنان موزه ملی ایران در سال 1404 بود. با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، تعداد 184 پرسشنامه معتبر گردآوری گردید. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه ترکیبی بود که ابعاد سرمایه اجتماعی، شناخت اجتماعی و اشتراک‌گذاری دانش را مورد سنجش قرار داد. روایی و پایایی ابزار از طریق تحلیل عاملی تأییدی و آلفای کرونباخ تأیید گردید. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های همبستگی پیرسون و مدل معادلات ساختاری در نرم‌افزار لیزرل تحلیل شدند.یافته‌ها: هر سه بعد سرمایه اجتماعی تأثیر مثبت و معناداری بر اشتراک‌گذاری دانش دارند. همچنین، ابعاد شناخت اجتماعی شامل اهداف اجتماعی، خودکارآمدی و اسناد نیز اثر مثبت و معناداری بر تمایل به اشتراک‌گذاری دانش داشتند. شاخص‌های برازندگی مدل نشان‌دهنده برازش مطلوب مدل پژوهش بود.نتایج: سرمایه اجتماعی با فراهم‌کردن بسترهای ارتباطی و اعتماد، و شناخت اجتماعی با تقویت باورهای فردی و اهداف اجتماعی، به‌صورت مکمل زمینه اشتراک‌گذاری دانش را فراهم می‌آورند. بر این اساس، مدیران موزه‌ها و سازمان‌های فرهنگی می‌توانند با تقویت اعتماد، افزایش خودکارآمدی، ایجاد اهداف جمعی و مدیریت هیجانات، بستر مناسبی برای بهبود جریان دانش ایجاد کنند. اصالت و ارزش: نوآوری پژوهش حاضر در استفاده همزمان از دو چارچوب نظری سرمایه اجتماعی و شناخت اجتماعی است که تصویری جامع‌تر از عوامل مؤثر بر تمایل به اشتراک‌گذاری دانش ارائه می‌دهد.