کاربرد نگار صوتی DSI برای تعیین پارامترهای ژئومکانیکی ناهمسانگردی و جهت‌یابی تنش برجا در مخزن کربناته: مطالعه موردی در یکی از میادین هیدروکربنی جنوب غربی ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه آموزشی اکتشاف نفت، دانشکده مهندسی نفت، دانشگاه سمنان، سمنان

2 کارشناس ارشد. گروه اکتشاف نفت. دانشکده مهندسی نفت. سمنان. ایران

3 گروه آموزشی و پژوهشی فیزیک زمین، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

امروزه اندازه‌گیری صوتی برشی دو قطبی بطور گسترده ای در صنعت نفت مورد استفاده قرار می‌گیرد و داده‌های ارزشمندی را برای تفسیر لرزه‌ای، ارزیابی سازندی و کاربردهای مکانیکی سنگ ارائه می‌دهد. داده‌ های مورد استفاده از میدان سفیدزاخور در پهنه فارس گرفته شده است. در این مطالعه، کاربردهای مختلف پردازش مدهای لاگ صوتی برشی دو قطبی و لاگ تصویری به عنوان مکمل جهت ارزیابی ژئومکانیکی مورد بررسی قرار گرفت. انواع ناهمسانگردی‌های حاصل از لاگ DSI محاسبه و با دیگر پدیده‌های ساختاری، آبشویی و لیتولوژی مقایسه گردید. برای نیل به این هدف ابتدا موج برشی به دو مولفه سریع و کند تفکیک و سپس بر مبنای اختلاف انرژی که دارند ناهمسانگردی مخزن تعیین شد. نتایج نشان داد که در اعماق پایین چاه حداقل انرژی در حالت کمینه و نگار حداکثر انرژی مقادیر بالایی دارد. مناطقی از چاه که حالت ریزشی هستند امواج‌های عبوری پیک شدیدتری دارند که این باعث شده ناهمسانگردی در زون‌های شکستگی و ریختگی‌های دیواره افزایش یابد. فاکتورهای موثر بر بازتاب امواج استونلی و حضور ساختارهای جناغی نشانگر آن بود که ریختگی‌های دیواره چاه مهم ترین عامل تاثیرگذار برای ظهور آنهاست. با ارزیابی نتایج نگارهای صوتی و تصویری در زمینه تنش‌های برجا حداکثر جهت بیشینه تنش در امتداد NE-SW10 تعیین گردید. همچنین دو جهت بیشینه تنش NE-SW45 و SE-NW45 برای سازند مورد مطالعه مشاهده شد که با بیشینه تنش در زاگرس مطابقت دارد.