تحلیل راهبردی پیامدهای چرخش دولتها بر رسانههای دولتی (روزنامه ایران)

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی

2 استادیار گروه علوم سیاسی ، واحد اهواز ، دانشگاه آزاد اسلامی

3 دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه آزاد بین‌الملل خلیج فارس

4 استادیار علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز

doi
چکیده

با وجود توسعه شبکه‌های ‌اجتماعی به‌عنوان ابزارهای نوین رسانه‌ای در عصر اطلاعات، همچنان رسانه‌های‌ خبری‌ سنتی کارکردهای ویژه‌ای دارند و حاکمیت از آنها بر پایه رابطه رسانه–دولت، برای آگاهی‌رسانی درباره راهبردها و دفاع از برنامه‌های توسعه‌ای خود بهره می‌برد. این پژوهش به تحلیل راهبردی نقش تغییر دولت‌ها در رویکرد سیاسی‌اجتماعی رسانه‌های دولتی می‌پردازد که باید در چارچوب منافع‌ عمومی و خدمات ‌عمومی فعالیت کنند. با تحلیل ‌محتوای کمی‌وکیفی 60 سرمقاله روزنامه ایران طی دولت‌های ششم تا دوازدهم کوشش شد ضمن تبیین جایگاه مطبوعات در فرهنگ‌سازی سیاسی، تأثیر آن بر راهبرد توسعه سیاسی‌اجتماعی جمهوری اسلامی ایران ارزیابی شود. هفت محور «پرونده‌هسته‌ای»، «تحلیل رویدادهای‌خبری»، «انتقاد از مواضع جناح‌های مخالف دولت»، «دفاع از عملکرد وخدمات دولت»، «بررسی مواضع دولت در سیاست‌خارجی»، «تقابل دولت و مجلس» و «خبرهای مناسبتی-مذهبی» استخراج شد که در هر دوره نسبت به دوره‌های دیگر تفاوت‌هایی داشت. برپایه این مطالعه، با تغییر راهبرد و مدیریت سیاسی کشور در دولت جدید، این رسانه تمرکز خود را بر چارچوب خرده‌گفتمانی و برنامه‌های دولت مستقر قرار می‌دهد؛ به‌عبارت‌دیگر، طی چهار دوره جابجایی ساختار دولت، به‌جای آنکه رسانه خدمات‌عمومی باشد، نقش خود را به نمایندگی رسانه‌ای گفتمان‌ سیاسی مستقر محدود کرده است. همچنین روزنامه ایران به‌دلیل تاثیرپذیری مستقیم از قوه‌مجریه بر ساختار مدیریتی خود، دچار تحول در گرایش ‌سیاسی می‌شود که به‌نظر می‌رسد بنابه ماهیت این نهاد فرهنگی، کارکرد پیشگیری‌کننده از تضاد در نهادها را دارد و موجب همراستایی گرایش رسانه‌های دولتی و راهبرد توسعه سیاسی‌اجتماعی می‌شود. نتایج پژوهش به برنامه‌ریزان راهبردی برای بهره‌گیری بهینه از رسانه‌های دولتی با توجه به کارکردهای چندجانبه آنها در توسعه سیاسی‌اجتماعی کمک می‌کند.