نقد و بررسی کتاب جامعالصّنایعوالاوزان اثر سیف جام هروی
نویسندگان
1 دانش آموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی، گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
doi
10.30465/cpl.2022.7122چکیده
جامعالصّنایعوالاوزان از مهمترین و کهنترین آثار بلاغی است که در سدۀ هشتم در شبهقارۀ هند نگاشته شده است. مؤلّف این متن، سیف جام هروی است که در دربار تغلقیان و شخص فیروزشاه و پسر او فتحخان میزیسته است. جامعالصّنایع در سال 1399 در سلسله انتشارات دکتر محمود افشار، با همکاری انتشارات سخن به چاپ رسید. متن کتاب با وجود داشتن نسخ مضبوط، دارای خطاها و ناهمواریهای فراوانی است که در این مقاله ذیل دو عنوان کلّی «نقد و بررسی بخش تصحیح متن» و «نقد و بررسی بخش تحقیقی متن» مورد بررسی قرار گرفته است. از خلال این بررسی روشن میشود که این متن علاوه بر دارابودن خطاهای صوری و ویرایشی فراوان، به علّت روش ناصحیح تحقیق، استفادۀ نادرست و ناکافی از منابع در دسترس، عدم وحدت رویه و نیز روش غیرعلمی در تصحیح متن، دارای لغزشهای فراوانی است که نیاز به یک بازنگری کلّی و دقیق را در آن ایجاب میکند. همچنین در این مقاله نشان داده شده است که برخی از ضبطهای ناصحیح موجود در نسخۀ اساس جامعالصّنایع، با استفاده از منابع جانبی بهویژه مجموعۀ لطایف و سفینۀ ظرایف، قابل اصلاح بوده که مصحّح از آن غفلت کرده است.
