الگوی راهبردی ارتقای قابلیت‌های چابکی سازمان‌های دفاعی با بهره‌گیری از روش داده‌بنیاد

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی

doi
چکیده

چابکی به‌معنای تفکر سریع همراه با روشی هوشمندانه و دارای بیشترین انعطاف‌پذیری است. سازمان‌های چابک قادرند در محیطی رقابتی که به‌طور مستمر غیرقابل پیش‌بینی و در حال تغییر است، بهترین عملکرد را داشته باشند و در واقع توانایی پاسخ به‌موقع به محیط را به شیوه‌ای موثر دارند. با عنایت به موارد بالا، پژوهش حاضر با هدف ارائه الگوی راهبردی قابلیت‌های چابکی سازمان‌های دفاعی با بهره‌گیری از روش داده‌بنیاد به رشته تحریر درآمده است. پژوهش حاضر بر حسب هدف از نوع پژوهش‌های کاربردی، بر حسب موقعیت از نوع پژوهش‌های میدانی و بر حسب زمان از نوع پژوهش‌های تحقیقات آینده‌نگر است. در این پژوهش به‌منظور ارائه الگوی راهبردی، اسناد و گزارش‌های رسمی مرتبط با چابکی بررسی و با تعداد 20 نفر از خبرگان جهت انجام نظرسنجی طی مراحل کدگذاری مصاحبه به‌عمل آمد. بر اساس کدگذاری‌های صورت گرفته، 1025 کد استخراج شده از اسناد بالادستی، مبانی نظری و مصاحبه‌ها، 112 مفهوم و 34 مقوله را تشکیل داده است. سپس در مرحله کشف مقوله‌ها، این مفاهیم در قالب 34 مقوله با محور مشترک، دسته‌‌بندی و در مرحله کدگذاری محوری، مقوله‌های سی‌وچهار‌گانه، ابعاد اصلی الگوی مفهومی اولیه تحقیق شامل «4 مقوله علی»، «4 مقوله‌ مداخله‌ای»، «3 مقوله محیطی»، «19 مقوله راهبردی» و «4 مقوله پیامدی» را شکل دادند. همچنین می‌توان نتیجه گرفت که در صورت اجرای راهبردهای ارتقای چابکی، سازمان‌های دفاعی به «سازمانی پویا»، «سازمانی موقعیت‌گرا»، «سازمانی تغییرپذیر» و «سازمانی رشدمحور» تبدیل خواهند شد.