بررسی روابط تجاری ایران و عثمانی در دوره شاه طهماسب اول صفوی

نویسندگان

1 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه تبریز

2 گروه تاریخ دانشکده حقوق و علوم اجتماعی دانشگاه تبریز

doi
چکیده

نزاع­های طولانی سیاسی- نظامی میان ایران و عثمانی در اوایل دوره صفویه، لطمه‌هایی به تجارت دو کشور وارد کرد و حجم آن را کاهش داد. اما پیشینهطولانی روابط تجاری چنان بود که این نزاع­ها نیز نمی­توانست آن را به‌طور کامل تحت‌الشعاع قرار دهد. دوره سلطنت شاه طهماسب از ادواری است که علی‌رغم درگیری­ها و منازعات، روابط بازرگانی ایران و عثمانی برقرار است و از مفاد معاهدات صلح که بر برقراری امنیت راه­ها و تجارت و رسیدگی به وضع تجار تأکید دارند، می­توان میزان اهمیت روابط تجاری را دریافت. در پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی به بررسی تجارت ایران و عثمانی در دوره شاه طهماسب می­پردازیم. همچنین ذیل آن، به بررسی راه­های تجاری بین ایران و عثمانی، کالاهای صادراتی و وارداتی بین دو همسایه و تجارت نامرئی خواهیم پرداخت. یافته­های به‌دست آمده از این پژوهش نشان می­دهد که دلایل اقتصادی و تجاری از عوامل بسیار مهم جنگ­های ایران و عثمانی بود و این جنگ­ها و سیاست­های تدافعی که شاه طهماسب در پیش گرفت، آثار فراوانی بر تجارت دوره صفوی باقی گذاشت.