نقش واسطه‌ای سواد اطلاعاتی در رابطه بین هوش هیجانی و اضطراب کتابخانه‌ای (موردمطالعه: دانشجویان دانشگاه شهید مدنی آذربایجان)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه آموزشی علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران

2 دکتری جامعه‌شناسی، گروه آموزشی علوم اجتماعی، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22034/jkrs.2025.20683
چکیده

هدف: پژوهش حاضر باهدف بررسی وضعیت هوش هیجانی، سواد اطلاعاتی، و اضطراب کتابخانه‌ای در بین دانشجویان دانشگاه شهید مدنی آذربایجان انجام گرفته است.  روش‌شناسی: این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی مبتنی بر مدل‌یابی معادلات ساختاری است. جامعه آماری پژوهش، دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان در سال 1402 (تعداد 2218) بودند. نمونه آماری تحقیق، 340 نفر است که به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب‌شده بودند. جهت جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه هوش هیجانی شات (1998)، پرسش­نامه سواد اطلاعاتی یزدانی (1391) و پرسش­نامه اضطراب کتابخانه‌ای شهبازی و همکاران (2022) استفاده شد. پایایی پرسش‌نامه‌ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب 89/0، 85/0 و 81/0 به دست آمد. داده‌های جمع‌آوری‌شده با استفاده از روش‏های آمار توصیفی و آمار استنباطی و نرم‌افزارهای SPSS و AMOS تجزیه‌وتحلیل گردید.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش میانگین هوش هیجانی، سواد اطلاعاتی و اضطراب کتابخانه‌ای دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان را به ترتیب 13/3، 24/3 و 08/3 نشان داد. همچنین، یافته‌ها نشانگر رابطه معناداری بین هوش هیجانی، سواد اطلاعاتی و اضطراب کتابخانه‌ای بود. همچنین، متغیر سواد اطلاعاتی نقش میانجی را در ارتباط بین هوش هیجانی و اضطراب کتابخانه‌ای به میزان (ضریب) 18/0- واحد (47/0-×38/0) ایفا می‌کند. نتایج: طبق یافته‌های پژوهش حاضر می‌توان ادعا کرد، سواد اطلاعاتی نه‌تنها به‌طور مستقیم بر اضطراب کتابخانه‌ای تأثیر دارد بلکه می‌تواند به‌عنوان میانجی مابین هوش هیجانی و اضطراب کتابخانه‌ای عمل نماید.اصالت و ارزش: پژوهش حاضر برای اولین بار رابطه سه متغیر هوش هیجانی، سواد اطلاعاتی، اضطراب کتابخانه‌ای را با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری موردبررسی قرار داده است.