اثر تنوع‌بخشی عملیات بیمه‌گری بر ریسک‌ سرمایه‌گذاری شرکت‌های بیمه

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری مالی-بیمه، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران و عضو هیات علمی گروه مدیریت بازرگانی و مالی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران .

2 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 استاد، گروه مالی و بیمه، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22111/jmr.2025.51212.6345
چکیده

این پژوهش اثر تنوع‌بخشی در عملیات بیمه­ گری و سبد بیمه‌ای بر میزان ریسک ­پذیری در سرمایه ­گذاری شرکت‌های بیمه را بررسی می­کند. طبق فرضیه مدیریت ریسک هماهنگ انتظار می‎رود بین ریسک سرمایه‌گذاری و ریسک بیمه‎ گری شرکت‌های بیمه رابطه منفی وجود داشته باشد بطوری که شرکت‎های بیمه‌ای که ریسک بیمه‏‎گری را از طریق تنوع‌‎بخشی سبد بیمه ‎ای کاهش (افزایش) می ‎دهند به دنبال آن ریسک سرمایه ‎‎گذاری خود را افزایش (کاهش) دهند بدون توجه به اینکه سطح کل ریسک افزایش یا کاهش یابد و یا اینکه ثابت بماند. در این پژوهش برای بررسی اثر تنوع‌بخشی سبد بیمه‎ ای به عنوان متغیر مستقل بر میزان ریسک ‎پذیری در دارایی‌ها به عنوان متغیر وابسته از مدل‎های رگرسیونی حداقل مربعات معمولی و حداقل مربعات دو مرحله‎ای استفاده شد. سایر متغیرهای مهم اثرگذار بر ریسک‎ سرمایه‎ گذاری نیز در مدل‎ها لحاظ شدند. همچنین برای بررسی پایداری نتایج از معیارهای جایگزین تنوع‎بخشی و ریسک‎ پذیری در دارایی ‎ها و مطالعه رویدادی استفاده شد. نمونه‎ پژوهش شامل 29 شرکت بیمه‌ی مستقیم است و دوره پژوهش از سال 1385 تا 1402 را پوشش می‌دهد. یافته‎ها نشان دادند مطابق با فرضیه مدیریت ریسک هماهنگ شرکت‌های بیمه­ای که پرتفوی بیمه ­ای متنوع­تری دارند نسبت به شرکت‌های بیمه  ­ای که از تنوع کمتری برخوردارند در سرمایه‌گذاری­های خود ریسک‌پذیرترند. نتایج این پژوهش نسبت به معیارهای مختلف اندازه‌گیری تنوع‌بخشی در عملیات بیمه ­گری و معیارهای اندازه‌گیری ریسک ­پذیری در دارایی­ ها و تورش‌های بالقوه ناشی از درون­زایی متغیرها معتبر و پایدار باقی ماندند. همچنین مطالعه رویدادی نشان داد شرکت‌هایی که میزان تنوع­‌ سبد بیمه­ ای خود را در یک دوره کاهش می­ دهند و متمرکزتر می ­شوند ریسک سرمایه‎ گذاری خود را نیز کاهش می­ دهند و متقابلاً شرکت‌هایی که سبد بیمه ای خود را در یک دوره متنوع­تر می­کنند به تناسب آن دارایی ­های پرریسک ­تری در سرمایه‌گذاری خود انتخاب می ­کنند.