پیامدهای پیوستن ایران به معاهدات بین‌المللی حق مؤلف: مرور نظام‌مند

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی رشته مدیریت اطلاعات و دانش، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،

2 دانشیار دانشکده تمدن و مطالعات جهان، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استاد دانشکده علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 دانشیار دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

5 دانشیار دانشکده علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/jkrs.2025.19837
چکیده

هدف: هدف این پژوهش، تعیین پیامدهای پیوستن ایران به کنوانسیون‌های بین‌المللی حق مؤلف است.روش‌شناسی‌: پژوهش با رویکرد کیفی و روش فراترکیب (الگوی سندلوسکی و باروسو) انجام ‌شده است. جامعۀ آماری شامل 4937سند (مقالات، طرح‌های پژوهشی، پایان‌نامه‌های فارسی و غیرفارسی مرتبط با موضوع ) بوده که پس از غربالگری (بر اساس تکراری بودن عناوین، عدم دسترسی به نسخه کامل، نامرتبط بودن عناوین و عدم تطابق با موضوع)،  تعداد 51 منبع به‌عنوان حجم نمونه انتخاب شده است.یافته‌ها: پس از بررسی متون، تعداد 36 مفهوم ذیل 10 مقوله برای پیامدهای اقتصادی؛ 81 مفهوم ذیل 19 مقوله برای پیامدهای فرهنگی؛ 16 مفهوم ذیل 5 مقوله برای پیامدهای سیاسی؛ 14 مفهوم ذیل 2 مقوله برای پیامدهای حقوقی دسته‎بندی گردید.نتایج:  از جنبه اقتصادی، الحاق می‌تواند فرصت‌های تجاری و صادراتی ایجاد کند و بستر پیوستن به سازمان تجارت جهانی را، که مستلزم پذیرش موافقت‌نامه تریپس و اجرای مقررات معاهده برن (مواد 1 تا21) است، فراهم کند. از بعد فرهنگی، امکان دسترسی به آثار بین‌المللی آسان، و هویت فرهنگی تقویت خواهد شد. ازنظر حقوقی، حمایت از پدیدآورندگان داخلی افزایش می‌یابد و از جنبه سیاسی، الحاق باعث افزایش اعتبار بین‌المللی کشور می‌شود. در مقابل، کاهش دسترسی به منابع جدید، افزایش قیمت آثار و چالش‌های احتمالی دیگر مطرح‌اند. الحاق می‌تواند فرصت‌هایی برای کشور ایجاد کند ولی موفقیت آن، وابسته به میزان آمادگی کشور پیش از پیوستن، شناسایی و مدیریت درست چالش‌هاست.اصالت و ارزش: پژوهش‌های مبتنی‌بر فراترکیب، نقش کلیدی در تولید دانش و توسعه نظریه‌ها دارند. این مطالعه با مرور نظام‌مند منابع، به تحلیل جامع و ساختاریافتۀ پیامدهای الحاق ایران به معاهدات بین‌المللی پرداخته، موضوعی که کمتر در مطالعات پیشین بررسی شده است.