شناسایی کاربردهای هوش مصنوعی در قابلیت خودکارسازی فرایندهای مدیریت دانش
نویسندگان
1 کاندیدای دکتری، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 استادیار، گروه گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22034/jkrs.2025.19945چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر شناسایی کاربردهای هوش مصنوعی در خودکارسازی فرایندهای مدیریت دانش است.روششناسی: پژوهش حاضر ازنظر نوع، کاربردی و با رویکرد کیفی است. بر مبنای مرور ادبیات شاخصها و گویههای مربوطه استخراج گردید. همچنین بهمنظور افزایش سطح اعتبار یافتهها از روش دلفی استفاده شده است. در مرحله دلفی مؤلفهها و گویههای مربوط به هر فرایند شناسایی شد. مشارکتکنندگان پژوهش حاضر شامل 10 نفر از خبرگان موضوعی است که به روش هدفمند انتخاب شدند. سنجش دقت و اعتبار دادههای کیفی بر اساس معیارهای اعتبار، اطمینان، قابلیت تأیید و انتقالپذیری و روایی پرسشنامه بهصورت روایی محتوایی بررسی شد.یافتهها: یافتههای حاصلشده، نشان داد که هوش مصنوعی میتواند در فرایندهای مدیریت دانش که شامل 9 مرحله (شناخت/ کسب/ ممیزی/ سازماندهی/ اشاعه/ ارزشآفرینی/ توسعه/ کاربست/ خلق) دانش است، نقش مهمی را ایفا کند.نتایج: نتایج بهدستآمده نشان داد که هوش مصنوعی در فرایند شناخت دانش، بیشترین کاربرد را در ترویج دانش دارد، درحالیکه در فرایند کسب دانش، نقش برجستهای در خلاصهسازی خودکار و استدلال و نتیجهگیری ایفا میکند. در فرایند ممیزی دانش، شناسایی شکافهای دانش ازجمله مهمترین کارکردهای هوش مصنوعی محسوب میشود و در فرایند سازماندهی دانش نیز، بیشترین استفاده از آن در طبقهبندی خودکار مشاهده شده است. همچنین، در فرایند اشاعه دانش، هوش مصنوعی نقش کلیدی در شناسایی مخاطبان دارد و در فرایند ارزشآفرینی از دانش، ارزیابی کیفیت محتوا از مهمترین حوزههای بهرهگیری از این فناوری به شمار میرود. علاوه بر این، در فرایند توسعه دانش، بیشترین کاربرد هوش مصنوعی در پژوهش و اکتشافات علمی دیده میشود، درحالیکه در فرایند کاربست دانش، این فناوری در سیستمهای پشتیبانی تصمیم مورداستفاده قرار میگیرد. درنهایت، در فرایند خلق دانش، بیشترین نقش هوش مصنوعی در ترکیب دانش مشاهده شده است.اصالت و ارزش: نقش هوش مصنوعی در خودکارسازی فرایندهای مدیریت دانش بهصورت نظاممند بررسی شد و کاربردهای این فناوری در مراحل مختلف مدیریت دانش شناسایی گردید و به توسعه دانش در این حوزه کمک میکند.
