بررسی انگل‌های شایع ماهی کفال پوزه‌باریک (Chelon saliens) در جنوب غربی دریای خزر

نویسندگان

1 اﺳﺘﺎدﯾﺎر ﮔﺮوه ﺑﻬﺪاﺷﺖ و ﺑﯿﻤﺎریﻫﺎی آﺑﺰﯾﺎن، ﭘﮋوﻫﺸﮑﺪه آﺑﺰی‌ﭘﺮوری آبﻫﺎی داﺧﻠﯽ، ﻣﺆﺳﺴﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻋﻠﻮم ﺷﯿﻼﺗﯽ ﮐﺸﻮر، ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت، ﺗﺮوﯾﺞ و آﻣﻮزش ﮐﺸﺎورزی، ﺑﻨﺪر اﻧﺰﻟﯽ، اﯾﺮان

2 دانش‌آموخته دکترای تخصصی میکروبیولوژی، ﭘﮋوﻫﺸﮑﺪه آﺑﺰی‌ﭘﺮوری آبﻫﺎی داﺧﻠﯽ، ﻣﺆﺳﺴﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻋﻠﻮم ﺷﯿﻼﺗﯽ ﮐﺸﻮر، ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت، ﺗﺮوﯾﺞ و آﻣﻮزش ﮐﺸﺎورزی، ﺑﻨﺪر اﻧﺰﻟﯽ، اﯾﺮان

3 کارشناس گروه ﺑﻬﺪاﺷﺖ و ﺑﯿﻤﺎریﻫﺎی آﺑﺰﯾﺎن، ﭘﮋوﻫﺸﮑﺪه آﺑﺰی‌ﭘﺮوری آبﻫﺎی داﺧﻠﯽ، ﻣﺆﺳﺴﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻋﻠﻮم ﺷﯿﻼﺗﯽ ﮐﺸﻮر، ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت، ﺗﺮوﯾﺞ و آﻣﻮزش ﮐﺸﺎورزی، ﺑﻨﺪر اﻧﺰﻟﯽ، اﯾﺮان

4 اﺳﺘﺎدﯾﺎر ﮔﺮوه ﺑﻬﺪاﺷﺖ و ﺑﯿﻤﺎریﻫﺎی آﺑﺰﯾﺎن، ﭘﮋوﻫﺸﮑﺪه آﺑﺰی‌ﭘﺮوری آبﻫﺎی داﺧﻠﯽ، ﻣﺆﺳﺴﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻋﻠﻮم ﺷﯿﻼﺗﯽ ﮐﺸﻮر، ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت، ﺗﺮوﯾﺞ و آﻣﻮزش ﮐﺸﺎورزی، ﺑﻨﺪر اﻧﺰﻟﯽ، اﯾﺮان

5 اﺳﺘﺎدﯾﺎر ﮔﺮوه ﺑﻬﺪاﺷﺖ و ﺑﯿﻤﺎریﻫﺎی آﺑﺰﯾﺎن، ﭘﮋوﻫﺸﮑﺪه آﺑﺰی‌ﭘﺮوری آبﻫﺎی داﺧﻠﯽ، ﻣﺆﺳﺴﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻋﻠﻮم ﺷﯿﻼﺗﯽ ﮐﺸﻮر، ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت، ﺗﺮوﯾﺞ و آﻣﻮزش ﮐﺸﺎورزی، ﺑﻨﺪر اﻧﺰﻟﯽ، اﯾﺮان

6 دانشیار گروه بهداشت و بیماری‌های آبزیان، ﻣﺆﺳﺴﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻋﻠﻮم ﺷﯿﻼﺗﯽ ﮐﺸﻮر، ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت، ﺗﺮوﯾﺞ و آﻣﻮزش ﮐﺸﺎورزی، تهران، اﯾﺮان

doi
10.22055/ivj.2022.361670.2499
چکیده

    کفال پوزه ­باریک یکی از گونه ­های ارزشمند و اقتصادی است که هر ساله بخش قابل توجهی از صید ماهیان استخوانی را در دریای خزر به خود اختصاص می­دهد.  در این مطالعه شیوع و شدت آلودگی­ های انگلی این ماهی به عنوان یکی از فرضیات و دلایل احتمالی کاهش ذخایر این ماهی مورد بررسی قرار گرفت.  در مجموع 159 کفال پوزه­ باریک از اسفند 1399 تا فروردین 1401 در سواحل جنوب­ غربی دریای خزر نمونه ­برداری شدند.  از پوست، باله ­ها و آبشش ماهیان گسترش مرطوب تهیه و انگل­ های مونوژن با گلیسرین ژلاتین تثبیت شدند.  جهت بررسی انگل­های گوارشی محتویات لوله گوارش پس از رقیق­ سازی با میکروسکوپ بررسی شدند.  شناسایی انگل­ها پس از عکس برداری، ترسیم و اندازه ­گیری اندام­ های مختلف و تطبیق با کلیدهای شناسایی انجام شد.  در مجموع 6 گونه انگل شامل دو گونه مونوژن Ligophorus szidati و Solostamenides mugilis سه گونه ترماتد دیژن به نام­های Saccocoelium obesum، Saccocoelium tensum و Diplostomum spathaceum و یک گونه تک یاخته ­ای Trichodina sp. جداسازی و شناسایی شدند.  بر اساس نتایج انگل S. obesum با شاخص غالبیت 51/29 درصد غالب­ترین انگل در روده این ماهیان بود.  در این بررسی دو گونه مونوژن Solostamenides mugilis و Ligophorus szidati برای اولین بار از کفال پوزه ­باریک دریای خزر گزارش شد.  در مجموع بررسی انگل ­شناسی کفال ماهیان نشان داد که شیوع و شدت آلودگی­ های انگلی در آن­ها بسیار محدود است.  لذا وضعیت کنونی آلودگی­ های انگلی تهدیدی برای سلامتی آنان محسوب نمی­ شود.