کارآگهان و کارآگهی در شاهنامه فردوسی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اراک، اراک، ایران.
2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اراک، اراک، ایران
3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اراک، اراک، ایران.
4 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اراک، اراک، ایران.
doi
10.30465/cpl.2022.6596چکیده
اشخاص و مناصب در شاهنامه گوناگوناند، از جمله کسانی که در شاهنامه حضوری فعال دارند، کارآگهان هستند که به کارآگهی میپردازند و منظور از کارآگهی، جاسوسی، کسب خبر و اطلاعرسانی است. در این پژوهش ویژگیهای شخصیتی، وظایف، انگیزهها، و شگردهای کارآگهی این افراد بررسی میشود. نتایج پژوهش حاضر نشان میدهد که این گروه در ویژگیهای فنی و عناصر داستانی شاهنامه نقش دارند. از لحاظ شخصیتی مورد ستایش فردوسی قرار گرفتهاند و با صفاتی چون خردمند، کاردان و بیدار از آنها یاد میشود. مهمترین وظایف آنها آگهی از وضعیت سپاه دشمن، شمارش آنها و تحت نظر گرفتن افراد موردنظر شاه است و بعد از شاه فقط به سپهبد گزارش میدادهاند. کارآگهان برای کامیابی در مأموریتها از شگردهای گوناگون مانند تغییر چهره، پنهان نمودن نام و هویت، پوشیدن لباس دشمن و... استفاده میکردند. کسب شهرت و افتخار، گرفتن پاداش، نشان دادن قدرت و لیاقت از مهمترین انگیزههای کارآگهان در شاهنامه است.
