ارائه الگوی رصدخانه خط مشی و حکمرانی به عنوان تسهیل کننده حکمرانی هوشمند و شواهد محور

نویسندگان

1 دکتری مهندسی صنایع، دانشکده صنایع، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

2 دکتری مدیریت دولتی گرایش تصمیم‌گیری و خط‌مشی‌گذاری عمومی، استادیار گروه مهندسی پیشرفت، دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

doi
10.22111/jmr.2024.46105.6029
چکیده

محیط پیچیده، پویا و تعدد بازیگران، ماهیت تصمیم‌گیری و خط‌مشی‌گذاری در نظام‌های سیاسی را پیچیده و چالش‌برانگیز ساخته‌است. جهت مواجهه با چالش‌های موجود در این فضا و اتخاذ تصمیماتی مبتنی بر واقعیات، لازم است مسائل عمومی به‌طور دقیق و همه جانبه رصد شده و ضمن بهره‌مندی از ایده و نظرات ذی‌نفعان در صورت‌بندی و ارائه راهکارهای سیاستی، تحلیل‌های پیشینی مبتنی بر شواهد نیز ارائه گردد. این مهم، در دهه‌های اخیر در قالب راه‌اندازی ساختارهایی با عنوان "رصدخانه خط‌مشی" یا "رصدخانه حکمرانی" مورد توجه دولت‌ها قرار گرفته است. با توجه به کارایی چنین نهادی در کشور، پژوهش پیش‌رو در نظر دارد تا با بررسی تطبیقی رصدخانه‌های خط‌مشی و حکمرانی، منبعی علمی را در راستای کمک به طراحی و توسعه این مراکز فراهم آورد. در این پژوهش، از روش الگوبرداری برای بررسی تطبیقی رصدخانه‌های خط‌مشی و حکمرانی در سراسر جهان استفاده شده‌است. از میان بالغ بر 100 رصد‌خانه، 32 رصدخانه به‌روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب گردید و در گام بعدی، با استفاده از روش تحلیل محتوا به بررسی و تحلیل این مراکز پرداخته شد. یافته‌های پژوهش در خصوص چیستی و چگونگی رصدخانه‌های خط‌مشی و حکمرانی در قالب دسته‌های مفهومی شامل گستره موضوعی، مأموریت، اهداف و اقدامات، ساختار سازمانی و فرایندها، تولیدات و خروجی‌ها ارائه شده‌است.