فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف از این مطالعه، شناسایی و رتبه‌بندی مؤلفه‌های کلیدی تحول دیجیتال در کتابخانه‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور است.روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نوع توصیفی–پیمایشی است و 220 کتابدار به روش سرشماری وارد مطالعه شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، پرسش­نامه‌ای ۴۶ گویه‌ای مبتنی بر مقیاس لیکرت بود که روایی آن توسط پنج استاد و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ (α ≥ 0.70) تأیید شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل عامل اکتشافی، آزمون‌های آماری فریدمن و ویلکاکسون با نرم‌افزار SPSS26 تحلیل شد.یافته‌ها: تحلیل عامل اکتشافی هشت مؤلفه «ارائه خدمات هوشمند و دیجیتال‌سازی فرایندها»؛ «شایستگی‌های حرفه‌ای کارکنان»؛ «دسترسی و مدیریت منابع دیجیتال»؛ «امنیت اطلاعات و تعامل دیجیتال با کاربران»؛ «توانمندی‌های فنی در تحلیل و رقمی‌سازی اطلاعات»؛ «آگاهی حقوقی در استفاده و انتشار محتوای دیجیتال»؛ «رهبری و نوآوری دیجیتال» و «زیرساخت‌های فناورانه» را شناسایی کرد که درمجموع 630/76 درصد از واریانس کل را تبیین می‌کنند. بر اساس نتایج آزمون فریدمن، کتابداران «شایستگی‌های حرفه‌ای کارکنان» را با میانگین رتبه 69/3 مهم‌ترین و «زیرساخت‌های فناورانه» را با میانگین 92/2 کم‌اهمیت‌ترین مؤلفه دانسته‌اند. آزمون‌های ویلکاکسون با تصحیح بونفرونی، تفاوت‌های جفتی معنی‌داری را بین این مؤلفه‌ها تأیید کردند.نتیجه‌گیری: تحقق تحول دیجیتال در کتابخانه‌های علوم پزشکی نیازمند رویکردی است که هم بر رهبری و نوآوری دیجیتال به‌عنوان ابعاد راهبردی و هم بر تقویت زیرساخت‌های فناوری، ارتقای شایستگی‌های کارکنان و دیجیتال‌سازی فرایندها به‌عنوان ابعاد عملیاتی تأکید دارد.اصالت‌ و ارزش: پژوهش حاضر مؤلفه‌های مؤثر در فرایند تحول دیجیتال کتابخانه‌های علوم پزشکی را شناسایی و رتبه‌بندی نمود. این مؤلفه‌ها می‌توانند به‌عنوان راهنما در طراحی، اجرا و ارزیابی طرح‌های تحول بکار گرفته شوند.