مطالعه ایمونوتوکسیسیتی ناشی از آلایندههای گازی نفت خام در تکوین جنین و نوزادان موش صحرایی
نویسندگان
1 دانشیار گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 دانشیار گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 دانشجوی دکترای آناتومی و جنین شناسی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
4 دانشیار گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
5 دانشیار گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22055/ivj.2022.345026.2473چکیده
آلودگی محیط زیست و به خصوص آلایندههای نفت و گاز در سلامت مادر و جنین دارای تأثیری مخرب است. در این تحقیق اثرات مستقیم گازهای نفتی بر تکوین و عملکرد اجزای سیستم ایمنی در دوران قبل از تولد جنین و ابتدای نوزادی در موش صحرایی بررسی شده است. 36 سر موشهای صحرایی باردار در 2 گروه آلاینده و کنترل تقسیم بندی شدند. از روز نخست بارداری گروه آلاینده به مدت 5 ساعت در روز در معرض بخارات نفتی در محفظه ویواریوم قرار گرفتند. برداشت نمونه طحال جنین جهت بررسی بیان ژنهای فاکتور نکروز توموری الفا (TNFα)، اینترفرون بتا-1، لنفوتوکسین آلفا (LTα) و فاکتور تغییر دهنده رشد بتا (TGFβ1) در روز 20 جنینی انجام شد. میزان تام ایمونوگلوبولین و پاسخ نسبت به گلبولهای قرمز گوسفند در نوزادان بررسی شدند. همچنین، ایمنی ذاتی از نظر فعالیت باکتری کشی سرم، لیزوزیم، مایلوپراکسیداز، آنتی تریپسینی و کمپلمان ارزیابی شد. بیان ژنهای ذکر شده در سنین 15 و 30 روزگی نوزادان نیز نسبت به گروه کنترل مقایسه شد. نتایج حاصل شده بیانگر کاهش معنیدار فعالیت لیزوزیم، سیستم کمپلمان و میلوپراکسیداز و کاهش غیر معنیدار فعالیت باکتریکشی سرم و پاسخ ایمنی هومورال گروه آلاینده نسبت به گروه کنترل است. کاهش سطح بیان لنفوتوکسین و اینترفرون یک بتا و افزایش سطح بیان فاکتور نکروز توموری آلفا و اینترلوکین 1 و 10 جنینهای گروه آلاینده مشاهده شد. همچنین، افزایش نسبی فاکتور نکروز توموری و فاکتور رشد تغییر دهنده بتا وابسته به سن در زادههای گروه آلاینده مشاهده شد. در مجموع، بخار ناشی از آلایندههای نفتی دارای اثر مخرب و چشم گیری بر پاسخهای سیستم ایمنی ذاتی، هومورال و سلولی زادههای مادران مجاور شده با این ترکیبات هستند. مکانیسم دخیل بر این تأثیرات و بررسی راههای کاهش این تأثیرات مخرب میتواند در مطالعات آینده بررسی گردد.