تابآوری مبتنی بر ظرفیتهای اجتماعمحور در شرایط بحران
نویسندگان
1 استادیار ،گروه مدیریت ،دانشکده علوم انسانی ،دانشگاه آزاد اسلامی ،بیرجند ،ایران.
2 دانشجوی دکترای مدیریت، گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران.
3 استادیار ،گروه مدیریت ،دانشکده علوم انسانی ،دانشگاه آزاد اسلامی ،بیرجند ،ایران.
4 استاد، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
doi
10.22111/jmr.2024.49485.6246چکیده
طی سالهای اخیر تأکید بر ظرفیتهای اجتماعمحور بهعنوان یکی از رویکردهای مهم تابآوری جوامع در شرایط بحران، مورد توجه بسیاری از صاحبنظران و محققان قرار گرفته است. بنابراین پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر تابآوری مبتنی بر ظرفیتهای اجتماعمحور در شرایط بحران و ارائه الگویی در این زمینه با استفاده از روش فراترکیب انجام شده است. با توجه به جهتگیری پژوهش میتوان آن را در زمره پژوهشهای کاربردی با ماهیت اکتشافی قرار داد. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه مقالات منتشرشده در پایگاههای علمی داخلی و خارجی در محدوده زمانی 2000 تا 2023 بود، که درنهایت 56 پژوهش که ارتباط نزدیکی با موضوع مورد مطالعه داشتند بهعنوان نمونه انتخاب و با تحلیل محتوای آنها ابعاد و کدهای الگوی موردنظر استخراج شدند. براساس یافتههای پژوهش، 66 شاخص و 18 مؤلفه در سه دسته «عوامل سازمانی»، «عوامل گروهی» و «عوامل فردی» بهعنوان عوامل مؤثر بر تابآوری مبتنی بر ظرفیتهای اجتماعمحور در شرایط بحران شناسایی و برچسبگذاری شدند. نتایج نشان داد که این سه دسته عامل میتوانند بهطور همزمان در هر یک از مراحل سهگانه قبل، حین و پس از بحران بر تابآوری جوامع تأثیرگذار باشند و به میزان قابل توجهی اثرات منفی ناشی از وقوع بحران را کاهش دهند.
