روندپژوهی پیشرفتهای علوم شناختی در جهان و مقایسهی وضعیت کشورهای اسلامی منتخب غرب آسیا
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، تهران، ایران
2 استادیار دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی
3 دانشجوی دکتری دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، تهران، ایران؛ نویسنده مسئول
doi
چکیده
علومشناختی بهعنوان یکی از چهار رکن اصلی علوم همگرا بهطور شتابناکی در حال رشد و گسترش است و سیاستگذاری و هدایت راهبردی این رشته نیازمند یک دید و اشراف کلنگر و کلان نسبت به وضعیت ایران در این حوزهی علمی است.بر این اساس مطالعهی روند پیشرفت کشورهای اسلامی منتخب غرب آسیا و آمریکا میتواند دید و اشراف کلنگرانهای نسبت به وضعیت موجود و پیشِروی کشورهای اسلامی و بهخصوص ایران در اختیار قراردهد. برای این منظور روند تولیدات علومشناختی در چهار کشور اسلامی منتخب، آمریکا و رژیم صهیونیستی مورد بررسی قرار گرفت.این پژوهش از حیث روششناسی یک پژوهش آمیختهی درهمتنیدهی تک فازی است که از دادهها و روشهای کیفی و کمّی بهصورت همزمان و موازی استفاده میکند. در این پژوهش از روشها و فنون روندپژوهی مشتمل بر فنون وبکاوی، علمسنجی و گوگلترندز استفاده شد. دادههای وبکاوی از شبکهی متخصصین حرفهای لینکداین استخراج شد و دادههای علمسنجی از 1000 مقالهی علومشناختی منتشر شده در پایگاه ساینسدایرکت بهدست آمد.نتایج پژوهش بهصورت تفسیری، توصیفی و همچنین کمّی ارائه شدهاست که حاکی از شکاف علمی زیاد بین کشورهای اسلامی و کشورهای پیشرو در زمینهی علومشناختی است. همچنین مقایسهی نتایج حاصل از وبکاوی و نتایج حاصل از گوگلترندز حاکی از تمرکز کشورهای اسلامی بر حوزهی روانشناسی شناختی و علوم رفتاری است و بالعکس تولیدات پژوهشی علوم شناختی در هوش مصنوعی و روباتیک در کشورهای اسلامی در سطح پایینی قرار دارد که نیازمند سیاستگذاری و برنامهریزی راهبردی در این ابعاد است.