ارتباط بین کتوز تحت بالینی با شاخص‌های انرژی و ریزمغذی‌ها در میش‌های آبستن

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری عمومی دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 دانشیار گروه بیماری‌های درونی و کلینیکال پاتولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 استاد گروه بیماری‌های درونی و کلینیکال پاتولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

4 دانشیار گروه بیماری‌های درونی و کلینیکال پاتولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22055/ivj.2022.315860.2414
چکیده

    مسمومیت آبستنی و کمبود مس و روی از اختلالات متابولیکی و تغذیه­ای رایج در انتهای آبستنی میش­ها بوده که عموماً با خساراتی همراه است.  بروز توأم آن­ها در میش­ ها احتمال تأثیرگذاری و مرتبط بودن آن­ها را تقویت می­ نماید.  تعداد 127 رأس میش با آبستنی سنگین انتخاب و ارتباط غلظت سرمی بتا هیدروکسی بوتیرات (BHB) با اسیدهای چرب غیراستریفیه (NEFA)، گلوکز، کلسترول، تری گلیسیرید، مس و روی در آستانه و برش­های متفاوت تعیین شد.  پس از تأیید آبستنی، مقدار 5 میلی­ لیتر خون وداجی تهیه و سرم برای ارزیابی شاخص­ ها به کار رفت.  میانگین غلظت BHB خون میش­های آبستن 0/75 و دامنه 1/39-0/13 میلی­ مول/لیتر بود.  فراوانی و درصد میش­ های با BHB کم­تر از 0/79 تعداد 72 رأس، بین 0/99-0/80 تعداد 48 رأس (37/8 درصد)، 1/9-1 تعداد 6 رأس (4/7 درصد) و 1/39-1/2 میلی­مول/لیتر تعداد 1 رأس (0/8 درصد) بود.  میانگین کلی غلظت NEFA 0/42میلی­مول/لیتر، گلوگز 50، کلسترول 55/9، تری گلیسیرید 29/3 میلی­ گرم/دسی­ لیتر، مس 98/6 و روی 76/9 میکروگرم/دسی ­لیتر بود.  میانگین غلظت NEFA، گلوکز و مس در بین میش های با گروه­ بندی کمتر از 0/79 میلی­ مول/لیتر BHB معنی­ دار بود.  این مقایسه در بین گروه­ های با آستانه 0/8 و 1 میلی­ مول/ لیتر BHB، فقط برای NEFA و کلسترول معنی ­دار بود.  بین BHB/NEFA (r=0.31) و مس/روی (r=0.42) در آستانه 0/8 میلی­ مول/لیتر BHB در میش­ های با کتوز تحت بالینی همبستگی وجود داشت.  در آستانه 1 میلی­ مول/لیتر BHB، بین BHB/گلوکز (r=-0.55)، گلوکز/مس (r=0.38)، کلسترول/تری­ گلیسیرید (r=0.33)، کلسترول/مس (r=0.27)، کلسترول/روی (r=0.26) و مس/روی (r=0.42) روابط مثبت معنی داری وجود داشت.  لذا می­توان گفت که میزان ابتلا به کتوز تحت­ بالینی در میش­ های آبستن در آستانه 0/8 میلی­ مول/لیتر 38 درصد و در آستانه 1 حدود 4/7 درصد است.  غلظت سرمی مس و روی میش ­ها در دامنه طبیعی بوده و کمبودی مشاهده نشد.  BHB با غلظت مس و روی مرتبط نبوده ولی در غلظت نیفا، گلوکز و کلسترول تأثیرگذار بود.  نهایتاً تغییرات BHB در غلظت مس و روی مؤثر نبوده و مستقل از همدیگر می­ باشند.