تعیین فراوانی آلودگی به یرسینیا انتروکولیتیکا در سگ‌های خانگی شهرستان اهواز

نویسندگان

1 دانشیار گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانش‌آموخته دکتری عمومی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استاد گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 استاد گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22055/ivj.2022.306197.2402
چکیده

    یرسینیا انتروکولیتیکا، یکی از مهم­ترین عوامل بیماری­زا محسوب می­شود که از دستگاه گوارش حیوانات خانگی (سگ­ها و گربه ­ها) به انسان منتقل می‌شود.  این باکتری موجب انتروکولیت در انسان می­ گردد.  مطالعه حاضر بر روی 100 قلاده سگ (50 قلاده سالم از نظر بالینی و 50 قلاده مبتلا به اسهال)، ارجاعی به بیمارستان دانشکده دامپزشکی دانشگاه شهید چمران اهواز صورت گرفت.  تمامی مشخصات سگ­ها، از قبیل سن، جنس، نژاد، وضعیت دستگاه گوارش به لحاظ وجود اسهال و مشخصات اسهال (از نظر حضور خون)، سابقه مصرف گوشت خام و منشاء سگ ثبت گردید.  سپس، نمونه مدفوع با استفاده از دستکش و سوآب استریل از ناحیه رکتوم حیوان اخذ گردید.  نمونه­ ها جهت کشت مستقیم و نیز کشت به صورت غنی ­سازی شده (در پپتون واتر بافره و دمای 4 درجه سانتی­ گراد) مورد بررسی قرار گرفتند.  در مواردی که پرگنه ­های رشد کرده، مشکوک به یرسینیا بودند، آزمایشات اولیه (کاتالاز، اکسیداز و رنگ­آمیزی گرم) انجام شد و سپس با تست‌های بیوشیمایی، تفریق صورت گرفت.  جدایه ­های احتمالی یرسینیا انتروکولیتیکا، به­ روش PCR و با استفاده از ژن foxA جهت شناسایی باکتری، و ژن ail جهت تعیین حدت آن (بیماری­زا بودن) بررسی شدند.  نتایج حاصل از کشت مستقیم، شامل 3 جدایه مشکوک از 100 نمونه اخذ شده (1 نمونه از سگ­های سالم و 2 نمونه از حیوانات اسهالی) بودند.  همچنین نتایج کشت غنی شده، 6 جدایه مشکوک از 100 نمونه (3 نمونه از سگ­های سالم و 3 نمونه از موارد اسهالی) بودند.  در نهایت، از 9 جدایه مشکوک به یرسینیا، تنها یک جدایه از نظر یرسینیا انتروکولیتیکا تأیید شد که از نظر حضور ژن حدت ail، منفی بود.  نمونه مثبت، متعلق به یک قلاده سگ از نژاد پیت بول­تریر 10 ماهه، نر و سالم بود که از گوشت خام تغذیه کرده و متعلق به سگ­های وارداتی بود.  نتایج این تحقیق نشان داد که سگ‌های این منطقه را نمی‌توان به عنوان یک مخزن بالقوه، جهت انتقال باکتری یرسینیا انتروکولیتیکا دانست.  بررسی­ های بیش­تر جهت روشن شدن وضعیت بیماری، با تأکید بیش­تر بر سگ‌های وارداتی و روستایی، ضروری می ­باشد.