مفهوم‌پردازی خط‌مشی‌ها، راهبردها و برنامه های رفع فقر در ایران: پژوهش کیفی

نویسندگان

1 استادیار، علوم سیاسی، دانشکده علوم سیاسی ، دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز. ایران.

2 دانشجوی دکتری مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، تهران، ایران

3 استاد، مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

4 استادیار، مدیریت راهبردی ، دانشکده مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، تهران، ایران.

doi
10.22111/jmr.2024.47306.6110
چکیده

فقر معیشتی شهروندان، یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های فراروی بسیاری از حکومت‌ها در سراسر جهان است. زیرا که شدت و تداوم آن می‌تواند حیات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی کشورها را به خطر بیندازد. پژوهش‌های متعددی در باب فقر در محافل علمی و پژوهشی انجام شده است، اما تاکنون، پژوهش جامعی درباره مفهوم‌پردازی خط‌مشی‌ها، راهبردها و برنامه‌های رفع فقر در ایران انجام نشده است. هدف غائی این پژوهش ترسیم خط‌مشی‌ها، راهبردها و برنامه‌های رفع فقر در ایران و روش پژوهش برحسب هدف کاربردی و  استراتژی پژوهش در مرحله اول کیفی عام و در مرحله دوم کمی و بصورت پیمایشی است داده‌ها در مرحله اول بصورت هدفمند از طریق مصاحبه با خبرگان (50 نفر که 30 نفر به‌صورت مستقیم انجام شده است) و بررسی اسناد علمی و غیره در ایران به دست آمده است و در مرحله دوم یافته ها از طریق پیمایش اولویت بندی گردید، قلمرو زمانی پژوهش از  سال 1368 و قلمرو مکانی کشور ایران است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که می‌توان برای رفع فقر در ایران از سه خط‌مشی اصلی (تنظیم‌گری، حمایتی و ترویجی) و شش راهبرد (1.رشد اقتصادی پایدار و کاهش تورم.  2.آمایش سرزمینی و تحول در نظام برنامه‌ریزی.  3. تسهیل در کسب‌وکارها و گسترش تعاونی‌ها و اقتصاددانش بنیان  4. کاهش جلوه‌های فقر  وگسترش نظام تامین اجتماعی (بیکاری، بازنشستگی، ازکارافتادگی و درمانی).  5. ارتقای فرهنگ عمومی و حرفه ای. 6. افزایش سرمایه اجتماعی) و 21 برنامه بهره گرفت. دستاوردهای این پژوهش می‌تواند دلالت‌های مفیدی برای دانش‌پژوهان در عرصه‌های نظری و خط‌مشی‌گذاران و مدیران دولتی در عرصه عمل داشته باشد.