بررسی مشارکت بین‌المللی در نشریات ایرانی نمایه شده در ISC

نویسندگان

1 استادیار، گروه پژوهشی ارزیابی و توسعه منابع علمی، موسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC)، شیراز، ایران

2 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22034/jkrs.2024.63510.1108
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل وضعیت همکاری­های علمی بین­المللی پژوهشگران در مقالات نشریات ایرانی نمایه شده در پایگاه ISC طی سه سال 1399 تا 1401 انجام شده است.روش­­شناسی: پژوهش از نوع کاربردی علم­سنجی است. جامعه پژوهش شامل تمامی مقالات علمی دارای نویسنده همکار بین­المللی در نشریات ایرانی نمایه شده در پایگاه ISC طی سال‌های 1399 تا 1401 می­باشد. داده­ها با استفاده از نرم‌افزار    SPSS و تحلیل توصیفی موردبررسی قرارگرفته­اند.یافته­ها: نتایج نشان می­دهد طی سال‌های 1399-1401 تعداد کل مقالات دارای نویسنده همکار بین­المللی مشتمل بر 5934 عنوان مقاله از 115 کشور است. هرساله به‌طور متوسط 3 درصد مقالات در نشریات ایرانی به‌صورت مشترک با سایر کشورها به رشته تحریر درآمده است. همچنین نتایج نشان داد کشور آمریکا به‌عنوان کشوری که بیشترین تولیدات علمی دنیا را در اختیار دارد شریک اول همکاری­های مشترک ایران است و پس‌از آن کشورهای کانادا، استرالیا و آلمان شریک همکاری­های علمی ایران بوده­اند. بیشترین تعداد مقالات دارای نویسنده همکار بین­المللی به ترتیب در حوزه­های موضوعی پزشکی (22.19 درصد)؛ بیوشیمی، ژنتیک و زیست مولکولی (11.24 درصد)؛ مهندسی (11.1 درصد) و علوم کشاورزی و زیست­شناختی (7.33 درصد) بوده است. از طرفی نیز الگوی همکاری علمی در سطح ملی متمرکز بر دانشگاه­های مستقر در تهران است.نتایج: کشورهای توسعه­یافته در الگوی همکاری علمی بین­المللی ایران نقش مهمی داشته­اند. به تعبیر دیگر این کشورها شریک علمی ایران در دنیا محسوب می­شوند و همکاری علمی ایران با این کشورها بیشتر بوده است.اصالت و ارزش: این پژوهش تأکید میکند که کشورهای توسعه یافته، به ویژه ایالات متحده آمریکا، شرکای کلیدی در همکاریهای علمی بین المللی ایران در پایگاه ISC هستند. ایران برای تقویت مشارکت جهانی و پیشرفت علمی، باید سیاست‌هایی را اجرا کند که همکاریهای پژوهشی بین المللی را تقویت نموده و موانعی مانند محدودیتهای زبانی و مالی را رفع کنند.