چالش‌ها و کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش: یک مرور نظام‌مند

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 پژوهشگر پژوهشگاه مطالعات آموزش‌وپرورش، تهران، ایران

3 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
10.22034/jkrs.2024.63182.1106
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی چالش‌ها و کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش انجام ‌یافته است.روش‌شناسی‌: از رویکرد کیفی به روش مرور نظام‌مند بر اساس پروتکل پریسما استفاده ‌شده است. میدان مطالعه شامل مقالات علمی منتشرشده به زبان فارسی (1399 تا 1403) و انگلیسی (2020 تا 2024) درزمینۀ هوش مصنوعی و آموزش است. از میان 480 مقاله، 34 مقاله با روش هدفمند و بر اساس معیارهای ورود انتخاب و با روش تحلیل مضمون موردبررسی قرارگرفته‌اند.یافته‌ها: کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش شامل سامانه‌های آموزشی هوشمند، یادگیری انطباقی، طراحی محیط آموزشی، فناوری‌های کمکی، نظارت و ارزشیابی خودکار و تجزیه‌وتحلیل هوشمند است؛ بااین‌حال، این کاربردها با چالش‌هایی چون وابستگی بیش‌ازحد و انفعال، تعصب الگوریتمی، مسائل اخلاقی و امنیتی، تهدیدات سلامت روانی معلمان و مشکلات فنی و تخصصی مواجه هستند.نتایج: استفاده از هوش مصنوعی می‌تواند تحولی بزرگ در آموزش ایجاد کند. برنامه‌های هوش مصنوعی به معلمان این امکان را می‌دهند که تجربه یادگیری را شخصی‌سازی کرده، مشارکت دانش‌آموزان را افزایش و بازخورد فوری ارائه دهند. همچنین، هوش مصنوعی می‌تواند به مؤسسات آموزشی در عینی­سازی یادگیری، ساده‌سازی تدریس، خودکارسازی نمره دهی و ارزیابی‌ها و بهینه‌سازی تخصیص منابع کمک کند. استفاده از این فناوری می‌تواند منجر به کیفیت‌بخشی آموزش شود.اصالت و ارزش: این پژوهش می‌تواند به کاهش شکاف مطالعاتی درزمینۀ کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش و شناسایی چالش‌های آن برای برنامه‌ریزان نظام تعلیم و تربیت کمک کند.