بررسی هیستومورفولوژیک کبد، طحال و پانکراس در چهار گونه ماهی خانواده سیچلیده

نویسندگان

1 استاد گروه علوم بهداشت دام، طیور و آبزیان و عضو قطب بیماری‌های ماهیان گرمابی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشجوی دکترای تخصصی بهداشت آبزیان، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانش آموخته بهداشت آبزیان، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 استادیار گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22055/ivj.2021.299539.2386
چکیده

    خانواده سیچلیده شامل بیش از 1300 گونه ماهی هستند که با توجه به تنوع زیاد گونه‌ای، تفاوت‌های فنوتیپی زیادی نیز با یکدیگر دارند.  این مطالعه با هدف مقایسه بافت­شناسی کبد، طحال و پانکراس چهار گونه از خانواده سیچلیده شامل ماهی اسکار، سیچلید تگزاسی، سیچلید زرافه­ای و گرین­ترور انجام شده است.  بدین منظور از هر گونه ماهی، تعداد 4 قطعه ماهی به ظاهر طبیعی انتخاب شده و پس از کشتن، نمونه­های بافتی از هر گونه تهیه گردید.  نمونه‌های بافتی پس از طی مراحل آماده‌سازی، به دو روش هماتوکسیلین–ائوزین (H&E) و پریودیک اسید­شیف (PAS) رنگ‌آمیزی شدند.  نتایج نشان داد بافت کبد همه ماهی‌ها دارای بافت پانکراسی در اطراف عروق بزرگ بوده و از نظر ظاهری تقریباً مشابه بودند.  سلول­های کبدی در دو گونه سیچلید گرین­ترور و زرافه­ای نسبت به دو گونه دیگر به طور معنی­داری بزرگ­تر بودند.  در نسبت بین سلول­های کبدی به پانکراسی نیز این تفاوت معنی­دار بوده است.  سلول­های کبدی ماهی سیچلید زرافه­ای از نظر اندازه از ماهی گرین­ترور به طور معنی‌داری بزرگ­تر بودند.  در حالی که سلول­های پانکراسی اگزوکرین تفاوت معنی‌داری بین 4 گونه ماهی نشان ندادند.  طحال در چهارگونه ماهی مورد بررسی از نظر پراکنش و میزان مراکز ملانوماکروفاژ، بسیار متفاوت بود.  سلول­های پانکراس در رنگ­آمیزی PAS، به دلیل وجود گلیکوژن به رنگ قرمزتر مشاهده ­شدند ولی سلول­های کبدی واکنش ضعیف­تری را نشان دادند.  افزایش اندازه سلول­های کبدی ممکن است در اثر هیپرتروفی این سلول­ها در اثر نوع غذای مصرفی یا تفاوت گونه‌ای باشد که نیاز به تحقیقات بیشتری دارد.