شناسایی عوامل علی و مداخله‌گر ابهام‌زا در سیستم‌های ذخیره و بازیابی اطلاعات

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران.

2 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

doi
10.22034/jkrs.2024.62883.1100
چکیده

هدف: ابهام یکی از چالش­­هایی است که ایجاد و رفع آن تأثیر زیادی بر کارایی و دقت سیستم­های ذخیره و بازیابی اطلاعات دارد. این مطالعه در پی شناسایی عوامل علی و مداخله‌گر ابهام‌زا در این سیستم‌هاست.یافته ­ها: بیشترین مقوله اصلی در ابهام‌زایی، «ابهام­زایی ذاتی» (6 خرده­ مقوله، 25%) و کمترین «ابهام عمدی و ابهام ساختاری جمله» (2 خرده ­مقوله، 4/8 %) هستند. همچنین بیشترین مقوله مداخله­گر در ابهام­زایی، «ابهام عمدی و غیرعمدی» (7 خرده­ مقوله، %41) و کمترین مقوله «منابع نامعتبر» (1 خرده ­مقوله، 7 %) بود.نتایج: نتایج نشان می­دهد که از دیدگاه متخصصان موضوعی عوامل علی ابهام­زا در سیستم­های ذخیره و بازیابی اطلاعات شامل ابهام نوشتاری، ابهام عمدی، ابهام گفتاری، ابهام­زایی ذاتی، ابهام­ معنایی کلمات، ابهام ساختاری جمله، ابهام ساختاری در داده­ها و عوامل مداخله­گر ابهام­زا شامل ابهام عمدی، ابهام غیرعمدی، الگوریتم­های بازیابی اطلاعات، منابع نامعتبر هستند.اصالت و ارزش: تحقیقاتی که تاکنون درزمینۀ عوامل ابهام­زایی توسط پژوهشگران ایرانی و غیر ایرانی انجام گرفته است، اغلب از نوع کمی بوده و بیشتر جنبه فنی این موضوع را بررسی کرده‌اند. رویکرد داده بنیاد در پژوهش حاضر امکان جمع‌بندی نظرات و کشف عوامل علی و مداخله‌گر را فراهم آورده است که قبلاً بررسی نشده است.