تعیین و اولویت‌بندی خدمات کتابخانه‌های عمومی در بحران

نویسندگان

1 استاد، گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه قم، قم، ایران

2 استادیار مرکز اسناد فرهنگی آسیا،‌ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران.

3 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی قم، قم، ایران.

doi
10.22034/jkrs.2024.63044.1102
چکیده

هدف: هدف پژوهش شناسایی خدمات کتابخانه‌های عمومی در بلایا و تعیین میزان اهمیت ارائه آن‌ها در پیش، حین و پس از بلایا است.روش‌شناسی‌: پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش اجرا توصیفی - پیمایشی است. برای شناسایی خدمات کتابخانه‌های عمومی در بلایا از روش دلفی فازی با بهره‌گیری از نظرات 62 کتابدار کتابخانه‌های عمومی استفاده شد. خدمات شناسایی شده با استفاده از روش بی.دبلیو.ام از دیدگاه صاحب نظران خدمات کتابخانه‌های عمومی اولویت‌بندی و میزان اهمیت بکارگیری آن‌ها در کتابخانه‌های عمومی کشور در مواجه با بلایا مشخص شد. یافته‌ها: طراحی الگوی خدمات کتابخانه‌های عمومی در بلایا در ایران متشکل از 33 خدمت در سه بخش پیش از بلایا (14 خدمت)، حین بلایا (12 خدمت) و بعد از بلایا (7 خدمت) استنتایج: پُراهمیت‌ترین، به خدمات حین بلایا اختصاص یافت و خدمات پیش و پس از بلایا به ترتیب در اولویت‌های بعدی جای گرفتند. از بین 33 خدمت شناسایی شده، سه خدمت ارائه شده در زمینه اجرایی حین بلا، اجرای طرح کتابخانه سیار سفیر سلامت؛ تشکیل کمپین داوطلبانه و خودجوش بین کتابداران جهت کمک‌رسانی؛ تشکیل کارگروه تخصصی برآورد سریع نیازهای کتابخانه بلادیده در ابتدا بلا؛ به ترتیب رتبه اول تا سوم را کسب کردند.اصالت و ارزش: . پژوهش حاضر کوشید با استناد به پیشینه‌های علمی، دیدگاه کتابداران کتابخانه‌های عمومی و صاحب نظران رشته، به طراحی الگوی خدمات قابل ارائه توسط کتابخانه‌های عمومی در بلایا بومی سازی شده و قابل کاربرد در ایران ارائه کند.