ارزیابی ایجاد فحلی و باروری در خارج از فصل تولیدمثل در پی استفاده از پروژسترون تزریقی و یا اسفنج و تلقیح مصنوعی به روش لاپاروسکوپی در میش‌های نژاد شال

نویسندگان

1 استاد گروه مامایی و بیماری‌های تولیدمثل، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران و رئیس مؤسسه تحقیقات دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار گروه علوم دامی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 کارشناس مؤسسه تحقیقات دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 دانشجوی دکترای تخصصی مامایی و بیماری‌های تولیدمثل، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

5 دانشجوی دکتری عمومی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22055/ivj.2021.300556.2389
چکیده

    هدف مطالعه حاضر مقایسه دو روش القای فحلی در خارج از فصل تولیدمثل با استفاده از پروژسترون تزریقی و یا اسفنج در میش‌های نژاد شال بود.  تعداد 108 رأس میش غیرآبستن نژاد شال بر اساس سن و نمره بدنی به دو گروه آزمایشی شامل: گروه تزریق (تعداد: 54، سن: 21/3±0/33 ماه، نمره بدنی: 11/0±5/2) و گروه اسفنج (تعداد: 54 رأس، سن: 58/3±5/37 ماه، نمره بدنی: 11/0±6/2) تقسیم شدند.  میش‌های گروه تزریق 4 تزریق متوالی پروژسترون (50 میلی­گرم، زیرجلدی) به فاصله 72 ساعت دریافت داشتند.  میش‌های گروه اسفنج، اسفنج داخل مهبلی آغشته به پروژسترون (40 میلی­گرم فلوجستون استات) به مدت 14 روز دریافت داشتند.  هورمون eCG (300 واحد بین المللی، عضلانی) همزمان با خروج اسفنج و 48 ساعت پس از آخرین تزریق پروژسترون تزریق گردید.  دوازده ساعت پس از تزریق eCG، فحل یابی با استفاده از قوچ‌های مجهز به پیشبند انجام شد.  در فاصله 56-50 ساعت پس از تزریق eCG، تلقیح مصنوعی به روش لاپاروسکوپی با استفاده از اسپرم تازه (یکصد میلیون در 2/0 میلی­لیتر در هر شاخ رحم) انجام شد.  تشخیص آبستنی با استفاده از دستگاه سونوگرافی، 35 روز پس از تلقیح مصنوعی صورت پذیرفت.  فراوانی بروز فحلی در گروه اسفنج (1/74 درصد) بیش­تر از گروه تزریق (9/38 درصد) بود.  فاصله بین فحلی ایستا تا تلقیح مصنوعی، نرخ باروری، نرخ چندقلوزایی و میزان تزاید گله در دو گروه مشابه بود.  میزان آبستنی در میش‌هایی که در فاصله 24 ساعت بعد از فحلی ایستا تلقیح شدند در گروه تزریق (2/76 درصد) بیشتر از گروه اسفنج (5/42درصد) بود.  به طور خلاصه، با توجه به مشابه بودن تزاید گله، به عنوان شاخص نهایی در عملکرد تولید مثل گله، هزینه کمتر، دسترسی آسان و عدم دخالت در دستگاه تولیدمثل در روش تزریق، می­توان استفاده از روش تزریق در القای فحلی در خارج از فصل تولید مثل میش را توصیه نمود.