ارزیابی ایجاد فحلی و باروری در خارج از فصل تولیدمثل در پی استفاده از پروژسترون تزریقی و یا اسفنج و تلقیح مصنوعی به روش لاپاروسکوپی در میشهای نژاد شال
نویسندگان
1 استاد گروه مامایی و بیماریهای تولیدمثل، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران و رئیس مؤسسه تحقیقات دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشیار گروه علوم دامی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 کارشناس مؤسسه تحقیقات دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 دانشجوی دکترای تخصصی مامایی و بیماریهای تولیدمثل، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
5 دانشجوی دکتری عمومی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22055/ivj.2021.300556.2389چکیده
هدف مطالعه حاضر مقایسه دو روش القای فحلی در خارج از فصل تولیدمثل با استفاده از پروژسترون تزریقی و یا اسفنج در میشهای نژاد شال بود. تعداد 108 رأس میش غیرآبستن نژاد شال بر اساس سن و نمره بدنی به دو گروه آزمایشی شامل: گروه تزریق (تعداد: 54، سن: 21/3±0/33 ماه، نمره بدنی: 11/0±5/2) و گروه اسفنج (تعداد: 54 رأس، سن: 58/3±5/37 ماه، نمره بدنی: 11/0±6/2) تقسیم شدند. میشهای گروه تزریق 4 تزریق متوالی پروژسترون (50 میلیگرم، زیرجلدی) به فاصله 72 ساعت دریافت داشتند. میشهای گروه اسفنج، اسفنج داخل مهبلی آغشته به پروژسترون (40 میلیگرم فلوجستون استات) به مدت 14 روز دریافت داشتند. هورمون eCG (300 واحد بین المللی، عضلانی) همزمان با خروج اسفنج و 48 ساعت پس از آخرین تزریق پروژسترون تزریق گردید. دوازده ساعت پس از تزریق eCG، فحل یابی با استفاده از قوچهای مجهز به پیشبند انجام شد. در فاصله 56-50 ساعت پس از تزریق eCG، تلقیح مصنوعی به روش لاپاروسکوپی با استفاده از اسپرم تازه (یکصد میلیون در 2/0 میلیلیتر در هر شاخ رحم) انجام شد. تشخیص آبستنی با استفاده از دستگاه سونوگرافی، 35 روز پس از تلقیح مصنوعی صورت پذیرفت. فراوانی بروز فحلی در گروه اسفنج (1/74 درصد) بیشتر از گروه تزریق (9/38 درصد) بود. فاصله بین فحلی ایستا تا تلقیح مصنوعی، نرخ باروری، نرخ چندقلوزایی و میزان تزاید گله در دو گروه مشابه بود. میزان آبستنی در میشهایی که در فاصله 24 ساعت بعد از فحلی ایستا تلقیح شدند در گروه تزریق (2/76 درصد) بیشتر از گروه اسفنج (5/42درصد) بود. به طور خلاصه، با توجه به مشابه بودن تزاید گله، به عنوان شاخص نهایی در عملکرد تولید مثل گله، هزینه کمتر، دسترسی آسان و عدم دخالت در دستگاه تولیدمثل در روش تزریق، میتوان استفاده از روش تزریق در القای فحلی در خارج از فصل تولید مثل میش را توصیه نمود.