شناسایی مولکولی گونه‌های بارتونلا در سگ‌های شهرستان‏های همدان و کرمانشاه و ناقلین بند‏پای آن‌ها

نویسندگان

1 استادیار گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، همدان، ایران

2 استادیار گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه لرستان، خرم‏ آباد، ایران

3 استادیار گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، همدان، ایران

4 دانش ‏آموخته کارشناسی ارشد باکتری شناسی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، همدان، ایران

5 استادیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، همدان، ایران

doi
10.22055/ivj.2022.325115.2436
چکیده

    بارتونلا‏ها باکتری‏های بیماری‏زای کم­تر شناخته شده­ای هستند که طیف وسیعی از حیوانات اهلی، وحشی و همچنین انسان‏ها را آلوده می‏کنند.  در حالی که این باکتری­ها یک عامل بیماری‏زای مهم مشترک بین انسان و دام محسوب می‏شوند، اطلاعات محدودی در مورد میزان فراوانی و انواع گونه‌های آلوده کننده سگ‌ها در ایران وجود دارد.  این مطالعه با هدف شناسایی مولکولی گونه‌های مختلف بارتونلا در سگ‌ها و ناقل‏های بندپای آن­ها در شهرستان‏های همدان و کرمانشاه انجام گرفت.  DNA ژنومیک خون 100 قلاده سگ شامل سگ‌های خانگی، خیابانی و پناهگاهی شهرستان‏های همدان (45= n) و کرمانشاه (55= n) و همچنین DNA ژنومیک ۲۵ کک کتنوسفالیدس کنیس، شش کک پولکس ایریتانس و ۱۲ کنه ریپیسفالوس سنگویینئوس که از ۹ سگ آلوده جمع‌آوری شده بود استخراج شد.  نمونه­ها با استفاده از دو روش PCR معمولی مجزا جهت شناسایی ژن­های ITS و rpoB اختصاصی جنس بارتونلا، بررسی شدند.  در نهایت توالی نوکلئوتیدی نمونه‏های مثبت مورد آنالیز فیلوژنتیکی قرار گرفتند.  از 100 قلاده سگ بررسی شده تعداد 14 قلاده سگ (10 قلاده از همدان برابر 2/22 درصد و 4 قلاده از کرمانشاه برابر  2/7 درصد) آلودگی به گونه‌های بارتونلا را نشان دادند.  نتایج توالی‏یابی و آنالیز فیلوژنتیکی نشان داد که آلودگی به بارتونلا وینسونیای تحت گونه برخوفیای و کاندیدیاتوس بارتونلا مروکسیای در سگ‌های این دو منطقه وجود دارد.  همه‏ سگ‌های آلوده در پناهگاه‌ها نگهداری می­شدند.  DNA بارتونلا در هیچ یک از نمونه‏های کک جمع‏آوری شده از روی سگ‏ها جداسازی نشد، اما یک کنه ریپیسفالوس سنگویینئوس از یک سگ که فاقد آلودگی در خون خود بود واجد DNA بارتونلا تشخیص داده شد.  فراوانی قابل توجه آلودگی به گونه‌های مختلف زئونوتیک بارتونلا در سگ‌های شهرستان‏ کرمانشاه اهمیت این بیماری منتقله از ناقلین و همچنین اهمیت سگ‏های آلوده در انتشار عامل این بیماری در منطقه و متعاقباً انتقال آلودگی به انسان را مشخص می‏کند.