چارچوب سوت زنی در سازمان های دولتی ایران با رویکرد نظریه داده بنیاد
نویسندگان
1 دانشیار گروه مدیریت دولتی دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه سیستان و بلوچستان زاهدان ایران
2 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، مدیریت منابع انسانی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
3 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، مدیریت منابع انسانی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
doi
10.22111/jmr.2024.47759.6139چکیده
سوت زنی سازمانی یک فرآیند است که به منظور گزارش دادن نقضهای اخلاقی و قانونی داخل یک سازمان یا محیط کاری بکار میرود. از طرف دیگر، نقضهای اخلاقی و قانونی در سازمانهای دولتی به شکلهایی همچون فساد، سوءاستفاده از قدرت و نقض قوانین ممکن است وارد شوند. از این رو، سوت زنی سازمانی در این حوزه میتواند نقش بسیار اساسی در شناسایی و پرداختن به این نقضها داشته باشد این پژوهش از نوع کیفی، توسعهای، تفسیری و استقرایی است که با رویکرد داده بنیاد اجرا شده است. جامعه آماری پژوهش را دوازده نفر از خبرگان دانشگاهی، و مشارکتکنندگانی که خود سوت زن بودهاند و به روش قضاوتی انتخاب شدند، تشکیل میدهد. بعد از انتخاب مشارکتکنندگان از طریق مصاحبههای نیمه ساختار یافته به سوالات پژوهش پاسخ داده شد. پس از بررسی و تحلیل مصاحبههای بدست آمده، 350 کد اولیه بدست آمده که از این تعداد 175 مفهوم انتزاعی، 42 مقوله فرعی و 17 مقوله اصلی بدست آمد. بدین ترتیب عوامل؛ فردی و سیاستهای تنبیهی به عنوان شرایط علی؛ عوامل زمینهای خرد، عوامل زمینهای کلان و هنجارسازی به عنوان عوامل زمینهای؛ نقشپردازها، مشوقهای سوتزنی و اخلالگرها به عنوان عوامل مداخلهگر، حمایتهای سهگانه، راهبردهای نرم، راهبردهای سخت، سیاستهای حفاظتی سوتزن و دستگاههای نظارتی به عنوان راهبرد، پیامدهای اجتماعی – اقتصادی، فردی – اخلاقی و سازمانی – قانونی به عنوان پیامدهای سوتزنی در سازمانهای دولتی ایران شناسایی شدند. الگوی ارائه شده تواند مبنایی برای برنامهریزی سازمانها باشد تا بهطور مجدد از تجربهها، دانش، تخصص و مهارتهای بازنشستگان در مشاغل حرفهای و غیرحرفهای استفاده شود. پذیرش سوت زنی سازمانی و ایجاد یک مکانیزم قانونی برای مدیریت گزارشها نیز بسیار حیاتی است. این موارد شامل ایجاد یک فرآیند قانونی برای بررسی و پیگیری گزارشها، حمایت از سوتزنان، و اعمال عواقب قانونی برای نقضهای اخلاقی و قانونی است.