تأثیر ارتباطات تاریخی و فرهنگی بر روابط ایران و عمان (با تأکید بر دلایل تاریخی مداخله ایران در ظفار)

نویسندگان

1 معاون پژوهشی مرکز آموزش و پژوهش‌های بین المللی وزارت امور خارجه

doi
چکیده

ارتباط عمان با ایران قدمتی چند هزار ساله دارد و بخش‌های گسترده‌ای از این سرزمین، از زمان هخامنشیان تا ساسانیان و پس از اسلام، همواره در قلمرو امپراتوری ایران بوده است. پیوستگی‌های سیاسی و تجاری در دوران اسلامی ‌فراز و نشیب‌هایی داشت و در دوره ورود استعمار به منطقه خلیج فارس، به جدایی تدریجی آن سرزمین از قلمرو حاکمیت ایران منجر شد. بنابراین، روابط ایران و عمان تحت تأثیر عوامل جغرافیایی، ژئوپلتیکی و فرهنگی ـ تمدنی، همواره رابطه‌ای متمایز از دیگر کشورهای عربی منطقه بوده است. به همین سبب، دولت ایران در سال‌های 55 – 1351ش. با اعزام نیروهای نظامی‌خود به منطقه آشوب زده ظفار در عمان بر اساس درخواست این کشور، نقش مهم و تعیین کننده‌ای در حفظ استقلال و تمامیت ارضی این سرزمین ایفاء کرد. آیا مسائل مربوط به ژئوپلتیک و ملاحظات امنیتی، سبب مداخله ایران در بحران ظفار و استمرار روابط متقابل در دوران معاصر بوده است؟ در این مقاله علاوه بر نقش عوامل جغرافیایی و ژئوپلتیکی، تأثیر چشمگیر پیوندهای تاریخی و فرهنگی ایران و عمان نیز بر روابط دو کشور بررسی خواهد شد.