بررسی و مقایسۀ سه ترجمۀ کُردی رباعیات خیام
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه ، ایران
2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه ارومیه،ارومیه،ایران
doi
10.30465/cpl.2020.5271چکیده
ترجمههای زیادی از رباعیات خیّام به زبان کردی در دست است که مترجمان تلاش کردهاند معانی دقیق و مفاهیم زیبای سرودههای خیّام را به زبان کردی برگردانند. پژوهش حاضر به روش توصیفی ـ تحلیلی و با جمعآوری دادهها به شیوۀ کتابخانهای انجام گرفته و در پی آن است سه ترجمۀ کردی رباعیات خیّام یعنی، ترجمههای «کامران بدرخان»، «گوران» و «هژار» را بررسی کند. تحقیق در مورد ترجمههای مذکور مشخصکرد ترجمۀ کامران عالی بدرخان به شیوۀ تحتاللفظی و نثر است و مترجم به سبب عدم آشنایی با معانی ثانوی کلام خیام و ظرافتهای شعری او، نتوانسته لحن و زبان خاص خیّام را به زبان کردی منتقل کند. گوران نیز در ارائۀ تصویری متناسب با ادب و فرهنگ کردی از اشعار خیّام موفق عمل نکرده و ترجمۀ او جایگاهی شایان توجه در میان مخاطبان کردزبان نیافته است. اما در ترجمۀ هژار که از نوع آزاد یا ارتباطی است، مترجم ضمن انتقال نگاه خیّام به جهان بیرون و درون، روح کلّی و پیام اصلی و ویژگیهای معنایی و صوری از قبیل وزن و قالب، لحن کلام و استواری سخن این حکیم نامی را به خوبی به زبان کردی برگردانده و همین امر ترجمۀ هژار را رساتر و مقبولتر از بقیه ساختهاست.