بررسی ساختار بافت شناسی معده در پرندگان شکاری دلیجه (Falco tinnunculus)، عقاب صحرایی (Aquila nipalensis)، عقاب طلایی (Aquila chrysaetos) و عقاب شاهی (Aquila heliacal)

نویسندگان

1 دانش آموخته دکترای تخصصی بافت‌شناسی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استاد گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار گروه پاتوبیولوژی، دانشکده پیرادامپزشکی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

4 استادیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده پیرادامپزشکی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22055/ivj.2022.370588.2524
چکیده

    معده عضلانی یا سنگدان یکی از مهمترن قسمت‌های دستگاه گوارش پرندگان است که نقش مکانیکی و شیمیایی در گوارش داشته و ساختار آن به عادات غذایی پرنده بستگی دارد.  در مطالعه حاضر، ریخت‌شناسی معده عضلانی در دلیجه، عقاب صحرایی، عقاب طلایی و عقاب امپراتور مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت.  در این مطالعه تعداد 4 عدد دلیجه، 5 عدد عقاب صحرایی، 4 عدد عقاب طلایی و 6 عدد عقاب امپراتور که به دلیل شکستگی پا یا بال تلف شده و به دانشکده پیرادامپزشکی بوعلی سینا همدان ارسال شده بودند مورد استفاده قرار گرفتند.  نمونه­های سنگدان در داخل محلول فرمالین 10 درصد بافری تثبیت و وارد مراحل تهیه مقطع شدند.  نهایتاً از روش‌های رنگ‌آمیزی هماتوکسیلین- ائوزین، تری‌کروماسون و اورسئین برای رنگ‌آمیزی لام‌ها استفاده شد.  تفاوت عمده در ساختار سنگدان عقاب‌های صحرایی، طلایی و امپراتور و دلیجه، نبود لایه شاخی در قسمت سطحی سنگدان عقاب‌ها بود.  ساختار بافت‌شناسی سنگدان در عقاب امپراتور بسیار شبیه به عقاب صحرایی بود.  تفاوت قابل بیان سنگدان عقاب امپراتور وجود لایه عضلانی در چندین لایه با جهت‌گیری مختلف در مقایسه با عقاب‌های صحرایی و طلایی بود.  می‌توان نتیجه گرفت که ساختار معده عضلانی در دلیجه مشابه ساختار سنگدان پرندگان دیگر است، در حالی که معده عضلانی سه گونه دیگر مورد مطالعه فاقد لایه شاخی سطحی بودند.