ارائه روابط رگرسیونی ساده و چندگانه برای ارزیابی مقاومت فشاری تکمحوری سنگهای رسوبی و آذرآواری با استفاده از آزمایش چکشاشمیت
نویسندگان
1 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه خوارزمی تهران، تهران، ایران
2 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
4 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران
doi
10.22084/nfag.2021.24761.1480چکیده
در پروژههای مهندسی (سدها، تونلها و پایداری شیب) ویژگیهای مقاومتی سنگها بر عملیات ساختوساز تأثیرگذار است. گاهی اوقات انجام آزمونهای آزمایشگاهی مستقیم سخت، زمانگیر و پرهزینه است. به همین دلیل محققان مختلف برای پیشبینی خواص مقاومتی سنگها مانند مقاومت فشاری تکمحوری (UCS) روابط تجربی را ارائه کردهاند. مقاومت فشاری تکمحوری جزء مهمترین پارامترهای سنگ در مطالعات مکانیک سنگ است. این پارامتر را میتوان بهصورت مستقیم در آزمایشگاه تعیین کرد و یا بهصورت غیرمستقیم با روشهای ارائه شده نظیر آزمایش چکشاشمیت تخمین زد. تخمین مقاومت فشاری تکمحوری با عدد چکش اشمیت بسیار آسانتر، سریعتر و ارزانتر از اندازهگیری مستقیم آن است. هدف اصلی این مطالعه تجزیه و تحلیل روابط بین مقاومت فشاری تکمحوری سنگها با سختی اشمیت است. در این پژوهش بر روی 3 نمونه سنگ شامل ماسهسنگ آغاجاری، مارن سازند قم و توف کرج مطالعه انجامشده است. با توجه به اهمیت این موضوع در این پژوهش روابط تجربی جدیدی برای محاسبه مقاومت فشاری تکمحوری سنگها ارائه شده است، که کاربرد آنها نتایج مطلوبی را نشان میدهد. برای رسیدن به هدف مورد نظر مناسبترین و معنادارترین روابط بین آزمون سختی اشمیت با مقاومت فشاری تکمحوری با استفاده از روش رگرسیون ارائه شده است. روابط بین مقاومت فشاری تکمحوری، چکش اشمیت و دانسیته خشک سنگ با استفاده از تکنیکهای رگرسیون ساده (SR) و چندگانه (MR) با استفاده از نرمافزارMinitab 16 انجام شده است. تحلیلهای آماری وجود همبستگی قوی بین مقاومت فشاری تکمحوری، سختی سنگ و دانسیته خشک را در نمونههای ماسهسنگ، مارن و توف نشان میدهند. براساس مطالعه انجام شده رگرسیون چندمتغیره نتایج معتبرتری را ارائه مینماید.