عوامل مشوق در استفاده دانش‌آموزان از موتور جستجوی پارسی جو

نویسندگان

1 کارشناس ارشد رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22034/jkrs.2024.59330.1048
چکیده

هدف: هدف اصلی این پژوهش شناسایی عوامل مشوق در استفاده دانش‌­آموزان از موتور جستجوی ایرانی «پارسی جو» است.روش‌شناسی‌: در این پژوهش کیفی از روش تحقیق پدیدارشناسی استفاده شده است و داده‌­ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری شده‌­اند. نمونه مورد بررسی، 16 نفر از دانش‌­آموزان پایه­ هشتم مدارس دخترانه دولتی شهر تبریز بوده که با استفاده از روش نمونه­‌گیری هدفمند گلوله برفی تا رسیدن به حد اشباع نظری انتخاب شده‌­اند. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌­ها از روش کدگذاری گلاسر و استراوس استفاده شده است. به‌منظور کسب روایی و پایایی از روش بازبینی و تطبیق مکرر و متوالی داده­ها استفاده شده است.یافته‌ها: یافته‌­ها نشان می­‌دهد که علت ترغیب دانش‌­آموزان در استفاده از موتور جستجوی «پارسی جو» عبارت‌اند از: نقاط قوت موتور پارسی جو در بازیابی انواع مدارک اعم از متنی و غیر متنی، عملکرد قوی پارسی جو در سرویس­های ارائه‌شده، همسو بودن این موتور جستجو با فرهنگ ملی است.نتایج: بازیابی نتایج بیشتر برای نیازهای اطلاعاتی دانش‌­آموزان به­‌خصوص درزمینۀ مسائل درسی از عوامل مشوقی بود که دانش‌­آموزان بدان اشاره کردند؛ اینکه پارسی جو می‌­تواند در ارتباط با درخواست دانش­‌آموز نتایج بیشتری بازیابی کند، به­‌گونه­ای که دانش‌­آموز می­‌تواند به‌اندازه‌ای که نیاز دارد اطلاعات به دست آورد. همچنین، دانش‌­آموزان امکانات و سرویس­های مختص پارسی جو، و ویژگی‌های صفحه‌­ی نخست آن را از نکات مثبت این موتور جستجو برشمردند.اصالت و ارزش: تحقیقاتی که تاکنون درزمینۀ عملکرد موتورهای جستجوی فارسی توسط پژوهشگران ایرانی انجام گرفته است، همگی از نوع کمی بوده و در آن­ها بیشتر جنبه‌­های فنی موردبررسی قرار گرفته‌­اند و عوامل غیر فنی تأثیرگذار در استفاده از این موتورهای جستجو در آن­ها مورد غفلت واقع شده‌­اند. لذا در این پژوهش کیفی، سعی بر آن است به شناسایی نقاط قوت موتور جستجوی ایرانی «پارسی جو» از دیدگاه دانش­‌آموزان پرداخته شود.