ساختارهای شرطی گلستان سعدی و کارکردهای بلاغی- معنایی آنها
نویسندگان
1 کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی
2 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس
3 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.30465/cpl.2020.4459چکیده
گلستان سعدی به مثابۀ یکی از امهات متون نثر پارسی، از جنبۀ بلاغی و زبانی، متنی بسیار غنی است. در پژوهش حاضر، انواع ساختارهای شرطی ("اگر" و متعلقات آن) به مثابه ابزارهایی مؤثر در بلاغت و معنا در گلستان سعدی بررسی و تحلیل شده است. مدعای اصلی پژوهش حاضر این است که اولاً گزارههای شرطی کتاب گلستان، از حیث ساختاری دارای تنوع هستند و ثانیاً این گزارهها، نقش مهمی را از لحاظ معنایی و بلاغی در کتاب گلستان ایفا کردهاند. برای اثبات این مدعا، انواع ساختارهای شرطی بهکار رفته در کتاب گلستان، از لحاظ ساختاری مورد بررسی قرار گرفته است و کارکردهای معنایی هریک از این ساختارها، واکاوی شده است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که گزارههای شرطی در گلستان، از حیث ساختاری و اغراض بلاغی- معنایی در 14 مدل مختلف قابل دستهبندی هستند و اغراض بلاغی مختلفی همچون: تشبیه، توصیف، ربط، التزام و ... را دربرمیگیرند.