خوانش ناقدان عرب از نظریۀ نظم عبدالقاهر جرجانی و تطبیق آن با نظریههای معاصر
نویسندگان
1 دکترای ادبیات عرب، استادیار گروه ادبیات فارسی دانشگاه گلستان.
2 دکترای ادبیات عرب، استادیار گروه ادبیات فارسی دانشگاه گلستان.
doi
10.30465/cpl.2020.4742چکیده
عبدالقاهر جرجانی زبانشناس و ادیب، نظریه پرداز علم بلاغت و واضع نظریه نظم است؛ نظریههای او در باب علم بلاغت از دقت و ظرافتی بالا برخورداراست به گونهای که از قرنها پیش تاکنون به عنوان منبعی معتبر برای این علم مورد استفاده پژوهشگران این حوزه قرار گرفته است. تحقیقاتی که پژوهشگران معاصر عرب در بررسی آراء و نظریات جرجانی انجام دادهاند، نشان میدهد آرای بلاغی وی خصوصا نظریهای که در باب نظم مطرح کرده است، ریشه در میراث ادبیات عرب دارد و عبدالقاهر تحت تاثیر اساتید پیش از خود بدین نظریه دست یافته و صورتی کامل و جامع بدان بخشیده است. از سوی دیگر، نظریه نظم، با بسیاری از مباحثی که امروزه توسط اندیشمندان غربی مطرح و با نام آنان شناخته شده است، همپوشانی دارد. با این تفاوت که نظریههای معاصر غربی، صورتی قاعدهمندتر و گاه جامعتر از نظریههای عبدالقاهر دارد.