فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

    ضایعات شیردانی به عنوان یکی از عوامل اثرگذار بر سلامت و تولید نشخوارکنندگان شناخته می‌شوند که بسیاری از آن‌ها غیربالینی هستند و عموماً قابل تشخیص نمی‌باشد.  در مطالعه­ی حاضر فراوانی انواع ضایعات شیردانی در گاوهای کشتار شده در کشتارگاه صنعتی گلشن خرم­آباد و ارتباط آن با عوامل خطر داخلی و خارجی سنجیده شد.  در فاصله­ی زمانی پاییز ۱396 تا تابستان ۱397 به صورت تصادفی شیردان 400 رأس گاو نر و ماده در بازه­ی سنی ۱ تا 6 سال به منظور وجود ضایعات شیردانی بررسی گردید.  پس از تأیید وجود ضایعه، نمونه­ی بافتی جهت مطالعه­ی هیستوپاتولوژیکی اخذ شد.  فراوانی ضایعات شیردانی 5/74 درصد (فاصله­ی اطمینان 95 درصد:  3۱/79–2/7۱) بود.  شیوع ضایعات شیردان در گاوهای نر کمتر از گاوهای ماده بود.  فراوانی ضایعات شیردانی با افزایش سن رابطه مستقیم و معنی‌داری داشته و کم‌ترین و بیشترین رخداد به ترتیب مربوط به دام‌های با سن پایین‌تر از 2 سال و دام‌های بالاتر از 4 سال بود.  بین وجود اجسام خارجی و ضایعات شیردان ارتباط آماری برقرار بود، ضمن آن که در 25/39 درصد (۱57 از 400 مورد) شیردان­های بررسی شده اجسام خارجی یافت شد.  فراوانی ضایعات شیردان در فصول تابستان، پاییز، بهار و زمستان به ترتیب برابر با 87، 77، 70 و 64 درصد بود و مشخص شد بین رخداد زخم‌های شیردانی با فصل ارتباط آماری معنی‌دار برقرار است.  تمامی ضایعات موجود از نوع ۱ و 2 و در اشکال خطی، مدور، بیضوی و نامنظم بود.  یافته‌های هیستوپاتولوژیک نشان داد نکروز انعقادی، انفیلتراسیون سلولی و خونریزی با شدت ضایعات رابطه­ی مستقیم داشته و همچنین نفوذ بافت پیوندی متراکم در مابین ضایعات شیردانی یک یافته قابل انتظار به شمار می­رود.  ضایعات شیردانی متأثر از فاکتورهای خطر میزبانی و محیطی بوده و نوع تحت بالینی ضایعات شیردان در گاوهای استان لرستان در سطح وسیعی وجود دارد که نقش سیستم مدیریتی-پرورشی را در افزایش بروز ضایعات نشان می‌دهد.