ارزیابی خصوصیات نانوذرات نقره سنتز شده با استفاده از عصاره برگ گیاه گون گزی (Astragalus brachycalyx L.) و اثر آن بر دیابت در موش صحرایی نژاد ویستار

نویسندگان

1 دانشجوی پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

2 دانشجوی دکترای فارماکولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 استاد، گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22055/ivj.2022.353869.2486
چکیده

    این آزمایش بر روی موش­های صحرایی (نژاد ویستار با وزن بدن 10±210 گرم) دیابتی در قالب طرح کاملاً تصادفی با هفت تکرار در آزمایشگاه گروه فارماکولوژی دانشکده­ی دامپزشکی دانشگاه شیراز در سال 1401 انجام شد.  در تحقیق حاضر از عصاره­ی برگ A. brachycalyx برای بیوسنتز نانو ذرات نقره (AgNPs) استفاده شد.  این مطالعه به منظور ارزیابی تأثیر عصاره­ی برگ A. brachycalyx و نانوذرات تشکیل‌شده از آن بر دیابت (موش‌های دیابتی شده توسط استرپتوزوتوسین) طراحی شد.  نانوذرات نقره (AgNPs) سنتز شده از  A. brachycalyx (ABLE-AgNPs) با کمک طیف‌سنجی نور مرئی، مادون قرمز، میکروسکوپ الکترونی و طیف سنجی تغییر شکل فوریه به مادون قرمز و پخش کننده­ی دینامیک نور مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.  عصاره­ی A. brachycalyx و ABLE-AgNPs از نظر فعالیتشان به عنوان یک عامل ضد دیابت در موش مورد بررسی قرار گرفتند.  تیمارهای مورد بررسی شامل:  1. کنترل سالم، 2. کنترل حلال، 3. موش‌های دیابتی که عصاره A. brachycalyx با دوز 100 میلی‌گرم بر کیلوگرم دریافت کردند.  4. موش­های دیابتی که عصاره­یA. brachycalyx را با دوز 200 میلی­گرم بر کیلوگرم دریافت کردند، 5. موش­های دیابتی که 30 میلی­گرم بر کیلوگرم عصاره­یA. brachycalyx-AgNP را دریافت کردند و 6. موش‌های دیابتی که 60 میلی‌گرم بر کیلوگرم عصاره­ی A. brachycalyx-AgNP را دریافت کردند.  میکروسکوپ الکترونی نشان داد که ذرات سنتز شده در محدوده­ی اندازه­ی 4 تا 25 نانومتر هستند.  شرایط دیس لیپیدمیک همان طور که در کنترل دیابتی مشاهده شد در موش­های دیابتی تیمار شده با AgNPs به طور قابل توجهی بهبود یافت.  علاوه بر این، AgNPs سطح گلوکز خون را در طول دوره­ی کاربرد کاهش داد.  بهبود در وزن بدن نیز شاهدی بر اثر مثبت AgNP-A. brachycalyx  به عنوان یک عامل ضد دیابتی بالقوه در موش­های دیابتی STZ بود.  بیشترین وزن موش در پایان مراحل تیمار (21روز) مربوط به تیمار 6 (60 میلی‌گرم بر کیلوگرم نانوذرات نقره) بود.  تیمار 2 (دیابتی و عدم دریافت دارو) کاهش رشد و وزن نشان داد.  تیمار 2 دارای روند افزایشی در میزان سطح گلوکز خون بود.  در حالی که تیمارهای کاربرد عصاره و نانوذره A. brachycalyx روند کاهشی سطح گلوکز خون را نشان دادند.  کاهش سطح گلوکز خون در تیمار 6 بیشتر از سایر تیمارها (71 درصد) بود.  در این مطالعه نشان داده شد که نانوذرات نقره ایمن و سازگار با محیط زیست هستند، از این رو، این نانوذرات نقره می­توانند در درمان سندرم مرتبط با دیابت مورد استفاده قرار گیرند.