واکاوی نقش حوزه دفاعی در رشد و توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 مدیر کل دفتر ریاست - مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی

2 دانشیار و عضو هیات علمی دانشگاه عالی دفاع ملی، نویسنده مسئول

3 دانش آموخته دانشگاه عالی دفاع ملی

doi
چکیده

موضوع «رشد و توسعه اقتصادی» و به‌ تعبیر دقیق مقام معظم رهبری (مدظله العالی) «پیشرفت اقتصادی»، از مسائل اساسی و از چالش­های مطرح به‌ویژه در دهه­ی پنجم از عمر با برکت نظام مقدس ج.ا.ا. است. دراین‌رهگذر، حوزه دفاعی در جوامع مختلف یکی از مهم‌ترین نهادهایی است که به­طورمستقیم و غیرمستقیم بر فعالیت­های اقتصادی تأثیرگذار بوده و در رشد و توسعه و نیز شکوفایی اقتصادی جوامع نقش به‌سزایی را ایفا می­کند؛ به­طوری­که این نقش­آفرینی در زمان صلح برجسته‌تر نیز می‌شود؛ تاجایی­که با رویکردهای متفاوت دولت­ها، این نسبت به میزان و نحوه­ی به‌کارگیری از حوزه دفاعی در فعالیت­های متنوع اقتصادی ملی و بین­المللی، متفاوت است. این پژوهش به لحاظ ماهیت، توصیفی– پیمایشی است و از لحاظ طرح تحقیق حال­نگر و آینده­نگر بوده و در زمره‌ی تحقیقات نتیجه­گرا و کاربردی دسته­بندی می­شود؛ به‌طوری‌که با توجه به ابعاد مختلف نقش حوزه دفاعی در رشد و توسعه اقتصادی ج.ا.ا. پژوهشگر نسبت به شناسایی جامعه نمونه براساس روش تحقیق پرداخت و پرسشنامه تحقیق را در اختیار نخبگان آشنا به مباحث رشد اقتصادی و مقوله توسعه اقتصادی قرار داد. جامعه آماری این پژوهش350 نفر می­باشد که به‌روش کتابخانه­ای و میدانی با استفاده از ابزارهای پرسش‌نامه و مصاحبه داده­های لازم جمع­آوری شدند. داده­های تحقیق با بهره­مندی از آمارهای توصیفی و استنباطی تدوین شده است. در این پژوهش براساس تجمیع نظرات کارشناسان و صاحب‌نظران اقتصادی، نقش حوزه دفاعی در فعالیت‌های اقتصادی کشور در دو بخش رویکردها و تأثیرات، موردسنجش و واکاوی قرار گرفت؛ به­طوری­که پنج رویکرد و پنج تأثیر اصلی در این رابطه، احصا و ارائه شد.