دیجیتالی شدن اشیاء فرهنگی در بافت میراث فرهنگی(کتابخانهها، موزهها و آرشیوها)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانششناسی (گرایش بازیابی اطلاعات)، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران. (نویسنده مسئول) rabiei@alzahra.ac.ir
2 استاد، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران
doi
10.22034/jkrs.2022.50670.1010چکیده
هدف: هدف مطالعه حاضر بررسی مزایا و محدودیتهای دیجیتالی شدن میراث فرهنگی در بافت میراث فرهنگی (کتابخانهها، آرشیوها و موزهها ) و افزایش تمرکز و توجه به دیجیتالی شدن اشیاء میراث فرهنگی در معرض خطر و آسیب است.روش: این مطالعه به شیوه مرور نظاممند منابع موجود در پایگاه اسکوپوس انجام گرفته است منابع بازیابی شده با استفاده از نرمافزار اکسل و وی اس ویور تحلیل و بصری سازی شده است.یافتهها: دیجیتالی شدن اشیاء میراث فرهنگی، شیوه دسترسی، حفاظت و مدیریت میراث فرهنگی را تحت تاثیر قرار میدهد و موجب دموکراتیزه شدن محتوا، افزایش دسترسی جهانی و حفاظت از اشیاء میراث فرهنگی شده است. دیجیتالی شدن، محرک همگرایی بیشتر کتابخانهها، آرشیوها و موزهها در بافت میراث فرهنگی به دلیل همپوشانیهای متعددی به لحاظ وظایف عمومی بین آنها خواهد شد. همچنین دیجیتالی شدن اشیاء میراث فرهنگی با چالشهایی نظیر مواجهشدن با مسائل و محدودیتهای مالی، کمبود مهارت نیروی متخصص، محدودیتهای حقوقی مربوط به مالکیت معنوی، منسوخ شدن فناوریها، شکاف دیجیتالی موجود در جوامع، خطر تحریف و تغییر اطلاعات و فرادادهها در محیط وب و نهایتاً حس دریافت شده توسط کاربر از یک شیء دیجیتالی شده نسبت به نسخه فیزیکی آن، مواجه است.نتیجه: دیجیتالی شدن اشیاء میراث فرهنگی بهوسیله فناوریهای پیشرفته، علاوه بر اینکه مسیر همگرایی کتابخانهها ، آرشیوها و موزهها را هموار میسازد، رنسانسی جدید برای اشیاء میراث فرهنگی در بافت میراث فرهنگی به وجود آورده است. نقش دیجیتالی شدن اشیاء میراث فرهنگی در کتابخانهها، آرشیوها و موزهها بهویژه در دوران همهگیری کووید-19 برای دسترسی از راه دور و جذب مخاطبان بیشتر به مراکز فرهنگی قابلملاحظه است. با اینوجود توجه به این نکته ضروری است که رویکرد ما به دیجیتالسازی میبایست رویکردی مدولار، قابل توسعه و انعطافپذیر باشد تا در حفاظت پایدار موثر واقع شود. همچنین این مسئله را مدنظر قرار دهیم که دیجیتالی شدن اشیاء میراث فرهنگی با تمام مزایایی که دربر دارد، هرگز جایگزین تجربیات فیزیکی نخواهد بود، بلکه مکمل و همراه اشیاء فرهنگی واقعی در بافت میراث فرهنگی است.اصالت و ارزش: مطالعه حاضر برای نخستین بار، به تحلیل مزایا و محدودیتهای دیجیتالی شدن اشیاء میراث فرهنگی در بافت میراث فرهنگی پرداخته است و میتواند، راهگشای تصمیمگیرندگان و سیاستگذاران حوزه میراث فرهنگی واقع شود.
