الگوی آینده‌پژوهی در مطالعات راهبردی به روش داده‌بنیاد

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه عالی دفاع ملی

2 دانشجوی دکترای آینده پژوهی داعا

doi
چکیده

به‌کارگیری دستاوردهای دانش­آینده­پژوهی در حوزه­ مطالعات راهبردی یکی از عوامل اصلی موفقیت طرح­های کلان و بلندمدت هر کشور و یا ‌سازمان به‌شمار‌می‌رود. هدف این تحقیق ارائه الگویی برای به‌کارگیری آینده‌پژوهی در مطالعات راهبردی است. ‌پس سوال این مقاله‌این است که الگوی مناسب جهت به‌کارگیری آینده‌پژوهی در مطالعات راهبردی کدام است؟ این پژوهش از نوع کاربردی – توسعه­ایی است. رویکرد این پژوهش، روش پژوهش آمیخته بوده و برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش داده‌بنیاد استفاده شده است. جامعه آماری این تحقیق در بخش کیفی تعداد 15 نفر از خبرگان، اندیشمندان، پژوهشگران و اساتید آینده‌پژوهی و مدیریت راهبردی کشور می‌باشند که مورد مصاحبه قرار گرفته­اند. در بخش کمی ‌نیز به تعداد 80 پرسشنامه بین جامعه آماری توزیع و از آنان در خصوص الگوی مورد نظر و روابط بین متغیرها، نظرخواهی به‌عمل‌آمده است. در نهایت الگوی ارائه شده برای به‌کارگیری آینده­پژوهی در مطالعات راهبردی شامل سه بعد (ادراکی یا نهادی، نگاشت آینده و ستاده راهبردی)، شش مولفه (تعیین قلمرو، گردآوری اطلاعات، تعیین عناصر آینده، فرآیند تدوین آینده، نگرش راهبردی و مدیریت راهبردی آینده) و بیست و سه شاخص است که توسط خبرگان ‌جامعه آماری مورد تایید قرار گرفته و روابط بین آنها نیز از طریق نرم­افزار اسمارت پی ال اس تایید شده است.