ارزیابی اثر سن و مرحله سیکل جنسی بر ساختار تشریحی گردن رحم گوسفندان نژاد زندی
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 استادیار، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، گروه علوم دامی، دانشگاه آزاد ساوه، ساوه، ایران
3 استادیار ،گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
4 استادیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
5 دانش آموخته کارشناسی ارشد فیزیولوژی تولید مثل، دانشکده کشاورزی، گروه علوم دامی، دانشگاه آزاد ساوه، ساوه، ایران
doi
10.22055/ivj.2020.222982.2239چکیده
بسیاری از مطالعات گذشته حاکی از تأثیر ساختار تشریحی گردن رحم میش روی میزان موفقیت تلقیح مصنوعی است. آناتومی گردن رحم میش بستگی به نژاد دارد. هدف از این مطالعه، توصیف ویژگیهای تشریحی گردن رحم گوسفند نژاد زندی است. تعداد 193 مجرای تناسلی سالم و غیر آبستن گوسفندان بالغ / نابالغ نژاد زندی از کشتارگاه جمعآوری و به گروههای لوتئال/ فولیکولار تقسیم شدند. گردن رحم بر اساس شکل دهانهی خارجی به انواع شکاف دار، نوک پستانی، نوک مرغابی، آویزان یا گل سرخی تقسیم شدند. میزان نفوذ سوند تلقیح در گردن رحم ثبت شد. قالب سیلیکونی از مجرای داخلی گردن رحم تهیه و ویژگیهای مورفولوژیکی داخل کانال گردن رحم همانند طول گردن رحم، تعداد و آرایش چینها ثبت شد و شدت درهم پیچیدگی چینها به صورت درجات 1، 2 و 3 ثبت شد. نتایج نشان داد که فراوانترین نوع شکل دهانهی خارجی گردن رحم در این نژاد، نوع نوک پستانی بود و بیشترین میزان نفوذ سوند در مجرای گردن رحم دارای دهانهی خارجی شکافدار بود. میانگین طول گردن رحم، فاصلهی دهانهی خارجی گردن رحم تا چین اول و میانگین میزان نفوذ سوند در گردن رحم در میشهای بالغ بیشتر از نابالغ بود. میانگین فاصلهی دهانهی خارجی گردن رحم تا چینهای اول و دوم و میزان نفوذ سوند در مرحلهی فولیکولی بیشتر از مرحلهی لوتئال بود. تعداد چینهای گردن رحم در 94 و 6 درصد نمونهها به ترتیب 5 و 6 عدد بود. از نظر کامل بودن و در هم فرورفتگی چینها، 64 درصد نمونهها درجه یک، 25 درصد نمونهها درجه دو، و 11 درصد نمونهها درجه سه طبقهبندی شدند. اطلاعات حاصل از مطالعهی حاضر در افزایش میزان موفقیت نفوذ سوند تلقیح در گردن رحم میشهای فحل به منظور بهبود نرخ برهزایی میشهای بومی متعاقب تلقیح داخل گردن رحمی مفید میباشد.