ارزیابی اثر سن و مرحله سیکل جنسی بر ساختار تشریحی گردن رحم گوسفندان نژاد زندی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 استادیار، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، گروه علوم دامی، دانشگاه آزاد ساوه، ساوه، ایران

3 استادیار ،گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

4 استادیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

5 دانش آموخته کارشناسی ارشد فیزیولوژی تولید مثل، دانشکده کشاورزی، گروه علوم دامی، دانشگاه آزاد ساوه، ساوه، ایران

doi
10.22055/ivj.2020.222982.2239
چکیده

    بسیاری از مطالعات گذشته حاکی از تأثیر ساختار تشریحی گردن رحم میش روی میزان موفقیت تلقیح مصنوعی است.  آناتومی گردن رحم میش بستگی به نژاد دارد.  هدف از این مطالعه، توصیف ویژگی­های تشریحی گردن رحم گوسفند نژاد زندی است.  تعداد 193 مجرای تناسلی سالم و غیر آبستن گوسفندان بالغ / نابالغ نژاد زندی از کشتارگاه جمع­آوری و به گروه­های لوتئال/ فولیکولار تقسیم شدند.  گردن رحم ­بر اساس شکل دهانه­ی خارجی به انواع شکاف دار، نوک پستانی، نوک مرغابی، آویزان یا گل سرخی تقسیم شدند.  میزان نفوذ سوند تلقیح در گردن رحم ثبت شد.  قالب سیلیکونی از مجرای داخلی گردن رحم تهیه و ویژگی­های مورفولوژیکی داخل کانال گردن رحم همانند طول گردن رحم، تعداد و آرایش چین­ها ثبت شد و شدت درهم پیچیدگی  چین­ها به صورت درجات 1، 2 و 3 ثبت شد.  نتایج نشان داد که فراوانترین نوع شکل دهانه­ی خارجی گردن رحم در این نژاد، نوع نوک پستانی بود و بیشترین میزان نفوذ سوند در مجرای گردن رحم دارای دهانه­ی خارجی شکاف­دار بود.  میانگین طول گردن رحم، فاصله­ی دهانه­ی خارجی گردن رحم تا چین اول و میانگین میزان نفوذ سوند در گردن رحم در میش­های بالغ بیشتر از نابالغ بود.  میانگین فاصله­ی دهانه­ی خارجی گردن رحم تا چین­های اول و دوم و میزان نفوذ سوند در مرحله­ی فولیکولی بیشتر از مرحله­ی لوتئال بود.  تعداد چین­های گردن رحم در 94 و 6 درصد نمونه­ها به ترتیب 5 و 6 عدد بود.  از نظر کامل بودن و در هم فرورفتگی چین­ها، 64 درصد نمونه­ها درجه یک، 25 درصد نمونه­ها درجه دو، و 11 درصد نمونه­ها درجه سه طبقه­بندی شدند.  اطلاعات حاصل از مطالعه­ی حاضر در افزایش میزان موفقیت نفوذ سوند تلقیح در گردن رحم میش­های فحل به منظور بهبود نرخ بره­زایی میش­های بومی متعاقب تلقیح داخل گردن رحمی مفید می­باشد.