بررسی آلودگی فلزات سنگین و منشأ آن ها در خاک منطقه جعفرآباد (جنوب غرب کاشمر)، استان خراسان رضوی
نویسندگان
1 استادیارگروه زمینشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22084/nfag.2021.24975.1484چکیده
این تحقیق به منظور بررسی آلودگی فلزات سنگین و منشأ آنها در منطقه جعفرآباد، جنوب غربی شهرستان کاشمر، در استان خراسان رضوی انجام شده است. به همین منظور فلزات سنگین 32 نمونه خاک سطحی (عمق 10 تا 30 سانتیمتری) در منطقه جعفرآباد، جنوب غرب شهرستان کاشمر با دستگاه ICP-MS آنالیز شدند. شاخصهای منشأیابی و تعیین درجه آلودگی، شامل فاکتور غنیسازی (Ef) و درصد آن، زمینانباشت (Igeo)، فاکتور آلودگی (Cf)، برای ارزیابی آلودگی خاک محاسبه شدند. براساس نتایج بدست آمده در بین فلزات سنگین Cu،Mo ،Mn ،Cd ،Th ،Sr ،Co ،Pb ،As ، منگنز بیشترین و کادمیوم کمترین میانگین غلظت را دارند. مقادیر حداقل و حداکثر فاکتور غنیسازی نیز بهترتیب مربوط به مولیبدن و سرب هستند. نتایج نشان میدهد که منطقه بررسی شده نسبت به فلزات مس و مولیبدن تقریبا آلودگی نشان میدهد. نتایج حاصل از مطالعات این پژوهش حاکی از آن است که آلودگیهای فلزات سنگین زمینزاد و عمدتا ناشی از سنگشناسی منطقه از قبیل شیل، ماسهسنگ، کنگلومرا، مارنهای گچدار، گرانیت و سنگهای ولکانیکی است و آلودگیهای انسانزاد به استثنا فعالیت معدنکاری و تا حدودی فعالیت کشاورزی، در دیگر موارد نقش موثری نداشتهاند. براساس آنالیز خوشهای و تحلیل مولفه اصلی حضور برخی از فلزات مانند مس، مولیبدن و منگنز، در کنار یکدیگر نشاندهنده منشأ مشترک آنها میباشد.