بررسی مورفولوژیکی و بافتشناسی ساختار پیش معده در دلیجه معمولی (Falco tinnunculus)، عقاب صحرایی (Aquila nipalensis)، عقاب طلایی (Aquila chrysaetos) و عقاب شاهی (Aquila heliacal)
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده پیرادامپزشکی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
2 دانش آموخته دکتری تخصصی بافت شناسی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 استاد گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 استادیار گروه پاتوبیولوژی، دانشکده پیرادامپزشکی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
doi
10.22055/ivj.2022.330980.2447چکیده
پیشمعده یکی از مهمترین قسمتهای لولهی گوارش در پرندگان برای هضم مکانیکی و شیمیایی است و بسته به عادات غذایی پرنده میتواند متفاوت باشد. در پژوهش حاضر، ساختار مورفولوژیکی و بافتشناسی پیشمعده در دلیجهی معمولی، عقاب صحرایی، عقاب طلایی و عقاب شاهی بررسی و مقایسه شده است. در این مطالعه، پیشمعده دلیجهی معمولی (n=4)، عقاب دشتی (n=5)، عقاب طلایی (n=4) و عقاب شاهی (n=6) جمعآوری و در محلول بافر فرمالین 10 درصد تثبیت شده و فرآیند بافتشناسی انجام شد. در نهایت از رنگآمیزیهای هماتوکسیلین و ائوزین، تری کروم ماسون، اورسئین و PAS استفاده شد. از نظر بافتشناسی، تفاوتهای اندکی بین پیشمعده دلیجهی معمولی و عقاب صحرایی مشاهده شد. تفاوتهای قابل ذکر شامل یک لایهی ممتد و نسبتاً ضخیم از ماهیچهی مخاطی در پیشمعده عقاب صحرایی و بافت پوششی استوانهای ساده مشخص در مجاری نوع II غدد زیرمخاطی بود. تنها تفاوت ساختاری قابل توجه در عقاب طلایی وجود بافت همبند پارین نسبتاً متراکم و یک تا سه لایه ماهیچهی صاف پیوسته در ساختار آن بود. ساختار بافتشناسی پیشمعدهی عقاب شاهی با ساختار آن در دلیجهی معمولی دو تفاوت داشت. اولاً پارین از بافت همبند نسبتاً متراکم تشکیل شده بود و ثانیاً لایهی عضلانی نسبتاً نازکتر در مقایسه با سایر گونههای مورد بررسی در این مطالعه بود، در حالی که لایهی سروز ضخامت قابل توجهی داشت. میتوان چنین نتیجه گرفت که ساختار پیشمعده در سه گونه عقاب و دلیجهی معمولی مشابه بوده و عمده تفاوت معنیدار مربوط به ردیف لایههای ماهیچهی مخاطی است.