بررسی مورفولوژیکی و بافت‌شناسی ساختار پیش معده در دلیجه معمولی (Falco tinnunculus)، عقاب صحرایی (Aquila nipalensis)، عقاب طلایی (Aquila chrysaetos) و عقاب شاهی (Aquila heliacal)

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده پیرادامپزشکی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 دانش آموخته دکتری تخصصی بافت شناسی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استاد گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 استادیار گروه پاتوبیولوژی، دانشکده پیرادامپزشکی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22055/ivj.2022.330980.2447
چکیده

    پیش­معده یکی از مهم­ترین قسمت­های لوله­ی گوارش در پرندگان برای هضم مکانیکی و شیمیایی است و بسته به عادات غذایی پرنده می­تواند متفاوت باشد.  در پژوهش حاضر، ساختار مورفولوژیکی و بافت­شناسی پیش­معده در دلیجه­ی معمولی، عقاب صحرایی، عقاب طلایی و عقاب شاهی بررسی و مقایسه شده است.  در این مطالعه، پیش­معده دلیجه­ی معمولی (n=4)، عقاب دشتی (n=5)، عقاب طلایی (n=4) و عقاب شاهی (n=6) جمع‌آوری و در محلول بافر فرمالین 10 درصد تثبیت شده و فرآیند بافت‌شناسی انجام شد.  در نهایت از رنگ‌آمیزی­های هماتوکسیلین و ائوزین، تری کروم ماسون، اورسئین و PAS استفاده شد.  از نظر بافت­شناسی، تفاوت­های اندکی بین پیش­معده دلیجه­ی معمولی و عقاب صحرایی مشاهده شد.  تفاوت‌های قابل ذکر شامل یک لایه­ی ممتد و نسبتاً ضخیم‌ از ماهیچه­ی مخاطی در پیش­معده عقاب صحرایی و بافت پوششی استوانه­ای ساده مشخص در مجاری نوع II غدد زیر­مخاطی بود.  تنها تفاوت ساختاری قابل توجه در عقاب طلایی وجود بافت همبند پارین نسبتاً متراکم و یک تا سه لایه ماهیچه­ی صاف پیوسته در ساختار آن بود.  ساختار بافت­شناسی پیش­معده­ی عقاب شاهی با ساختار آن در دلیجه­ی معمولی دو تفاوت داشت.  اولاً پارین از بافت همبند نسبتاً متراکم تشکیل شده بود و ثانیاً لایه­ی عضلانی نسبتاً نازک‌تر در مقایسه با سایر گونه‌های مورد بررسی در این مطالعه بود، در حالی که لایه­ی سروز ضخامت قابل توجهی داشت.  می­توان چنین نتیجه گرفت که ساختار پیش­معده در سه گونه عقاب و دلیجه­ی معمولی مشابه بوده و عمده تفاوت معنی­دار مربوط به ردیف لایه­های ماهیچه­ی مخاطی است.